جست‌وجو در شاهنامه

به نام خداوندِ جان و خرد

کز این برتر، اندیشه، بر نگذرد

سخن، هر چه زین گوهران، بُگذرد

نیابد، بِدو راه، جان و خرد

خرد، گر سخن، برگزیند همی

همان را گزیند که بیند همی

کُنون اِی خِرَدمَند وَصفِ خِرَد

بِدین جایگَه گفتن اَندر خُورَد

کُنون تا چه داری بیار از خِرَد

که گوشِ نیُوشَنده زو بَر خُورَد

خِرَد بِهتر از هَر چه ایزَد بِداد

ستایش خِرَد را بِه از راهِ داد

نه گویا زَبان وُ نه جویا خِرَد

زِ خاک و زِ خاشاک تَن پَروَرَد

سَرش راست بَر شُد چو سَروِ بُلَند

به گفتارْ خوب و خِرَدْ کار بَند

پذیرندهٔ هوش و رای و خِرَد

مَر او را دَد و دام فَرمان بَرَد

زِ راهِ خِرَد بِنگَری اَندکی

که مَردُم به مَعنی چه باشَد یکی

خردمند کز دور دریا بدید

کرانه نه پیدا و بن ناپدید

از او هر چه اندر خورَد با خِرَد

دگر بَر رَهِ رمز و معنی بَرَد

پراگَنده دَر دستِ هَر موبَدی

از او بَهره‌ای نزدِ هَر بِخرَدی

یکی پهلوان بود دهقان‌نژاد

دلیر و بزرگ و خردمند و راد

جهان دل نهاده بدین داستان

همان بِخْرَدان نیز و هَم راستان

جوان بود و از گوهر پهلوان

خردمند و بیدار و روشن روان

بر آمد به سنگ گران سنگ خرد

همان و همین سنگ بشکست گرد

بگفتا فروغی است این ایزدی

پرستید باید اگر بخردی

چنین سال پنجه برنجید نیز

ندید از هنر بر خرد بسته چیز

شه تازیان چون به نان دست برد

سر کم خرد مهر او را سپرد

بر او تیره شد فرّهٔ ایزدی

به کژی گرایید و نابخردی

سپهبد به هر جا که بد موبدی

سخن دان و بیداردل بخردی

خردمند و بیدار و زیرک به نام

کز آن موبدان او زدی پیش گام

دلاور بدو گفت گر بخردی

کسی بی‌بهانه نسازد بدی

شده انجمن بر سرش بخردان

ستاره‌شناسان و هم موبدان

خردمند مام فریدون چو دید

که بر جفت او بر چنان بد رسید

که اندیشه‌ای در دلم ایزدی

فراز آمده‌ست از ره بخردی