کتابخانهٔ زندهٔ پژوهش تاریخی

مقالات تاریخی و پژوهشی

مقاله‌های تاریخی، پژوهش‌های مستند، یادداشت‌های تحلیلی و معرفی منابع را در آرشیو پارسیان دژ مطالعه و کاوش کنید.

ارسال مقاله
۹۶۹ مقاله ۲۳ حوزهٔ تاریخی ۱٬۶۶۳ منبع و ارجاع (لینک به مرجع دیگر) ۰ بازبینی دبیر
مطالعه و کاوش

مقالات تاریخی و پژوهشی

۹۶۹ مقاله پیدا شد مرتب‌شده بر اساس تازه‌ترین
ایران در دوران معاصر

اینبار قلب هیرکانی در رفسنجان می تپد!

جنگل‌های هیرکانی نوار سبزی از جنگل‌های پهن‌برگِ بسیار کهن‌اند که در دامنه‌های شمالی البرز و سواحل جنوبی و جنوب‌غربی خزر از شمال ایران تا جنوب‌شرق جمهوری آذربایجان کشیده شده‌اند. پیشینهٔ این جنگل‌ها به حدود ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش و دورهٔ سوم زمین‌شناسی می‌رسد و بازماندهٔ جنگل‌های معتدلِ کهنی هستند که دوره‌های یخبندان را پشت سر گذاشته‌اند. "برگزاری نمایشگاه آبرنگ هیرکانی نقطه ته خط" همزمان با روز محیط بان و با حضور جمعی از هنرمندان، هنر دوستان و مسئولین شهرستانی همچون مهندس حسین رضایی فرماندار وی

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 ماه پیش
مطالعه مقاله
bozorgmehr حکومت ساسانیان

بزرگمهر بختگان در ایران باستان

بزرگمهر بختگان یکی از شخصیت‌های نامدار دورهٔ ساسانی است که در متون ادبی و تاریخی به عنوان وزیر خردمند خسرو اول انوشیروان شناخته می‌شود. منابع فارسی و عربی او را دارای خرد استثنایی و اندرزهای حکیمانه توصیف کرده‌اند. هرچند در فرهنگ عامهٔ ایران کمتر کسی را می‌توان یافت که نام بزرگمهر را نشنیده باشد، در محافل علمی دربارهٔ تاریخی بودن یا افسانه‌ای بودن این شخصیت اختلاف نظر وجود دارد. برخی پژوهشگران بزرگمهر را چیزی جز یک افسانه و ساختهٔ خیال نمی‌دانند و گروهی او را همان برزویهٔ طبیب (پزشک معروف خسرو ا

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 ماه پیش
مطالعه مقاله
iran ایران باستان

دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی»: بررسی تاریخی، مفهومی و ایدئولوژیک

دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی» (ērān ud anērān) از مفاهیم بنیادینی است که در دورهٔ باستانی ایران، به‌ویژه عصر ساسانی، برای تفکیک خودی‌ها از غیرخودی‌ها به‌کار می‌رفت. این اصطلاحات به ترتیب به «ایرانی» (آریایی‌نژاد و مزدیسنا) و «ناایرانی» (غیربومی یا بیگانه، اغلب دشمن سیاسی/دینی) اشاره داشتند . ریشهٔ این دوگانه به گفتمان قومی-مذهبی ساسانی بازمی‌گردد که در آن هویت ایرانی با دین زرتشتی گره خورده و در برابر بیگانگان تعریف می‌شد. در این مقاله، با تکیه بر پژوهش‌های معتبر (از جمله دانشنامهٔ ایرانیکا و آثار

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 ماه پیش
مطالعه مقاله
rakhsh-ai ایران در دوران معاصر

سامانه هوش مصنوعی ایرانی رخشای آموزش دیده با فرهنگ ایرانی

آشنایی با هوش مصنوعی ایرانی رخشای امروزه واژه «هوش مصنوعی» در محافل فناوری و رسانه‌ها به‌وفور شنیده می‌شود و ابزارهایی مانند ChatGPT توانسته‌اند توجه کاربران را به خود جلب کنند. اما اکنون دستیار هوش مصنوعی ایرانی «رخشای» معرفی شده که از سال ۱۳۹۹ با توسعهٔ موتور متن‌کاو «زال» شکل گرفته است. این سیستم در ۱ فروردین ۱۴۰۲ نسخهٔ آزمایشی خود را منتشر کرد و پس از انجام تست کنترل‌شده با حضور ۵۰۰ کاربر در ۲۷ فروردین همان سال، آمادهٔ خدمات‌رسانی شد. رخشای هشت ماه بعد در جشنوارهٔ رینوتکس ۲۰۲۳ تبریز به‌عنوان

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 1 سال پیش
مطالعه مقاله
alexanser حکومت هخامنشیان

نقد و بررسی سریال alexanser : the making of a god - تریلر زیرنویس فارسی

تریلر alexanser : the making of a god “Alexander: The Making of a God” یک مجموعه مستند شش قسمتی است که به زندگی الکساندر بزرگ، یکی از مشهورترین و موفق‌ترین فرماندهان نظامی تاریخ، می‌پردازد. این مجموعه داستان صعود او از تبعید در مقدونیه تا تبدیل شدن به “پادشاه پسر” و همچنین آرزوی بی‌پایان او برای فتح جهان را روایت می‌کند . بازیگران این مجموعه عبارتند از: باک بریتویت در نقش الکساندر میدو حمادا در نقش پادشاه داریوش جادران مالکوویچ به عنوان ژنرال پارمنیون کوشا انگلر در نقش اولمپیاس مستند “Alexander:

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 2 سال پیش
مطالعه مقاله
تصاویر تولید شده با هوش مصنوعی شهرزاد ایران در دوران معاصر

تولید عکس با هوش مصنوعی ایرانی شهرزاد ( بر مبنای فرهنگ ملی ) و مقایسه با سایر رقبا

چند وقتی است که بحث هوش مصنوعی و تولید عکس بر مبنای متن در جهان بسیار داغ شده است و قطعا تا به حال نمونه های بسیاری را از عکس های تولید شده با هوش مصنوعی دیده اید . در 18 تیرماه سامانه رخشای ،نسخه پردازش و تولید عکس خود با نام "شهرزاد" را به صورت عمومی رونمایی کرد و دسترسی تمام کاربران برای استفاده از این سامانه را باز کرد : رونمایی از شهرزاد هوش مصنوعی ایرانی برای تولید عکس و پشتیبانی از زبان فارسی • آخرین خبر های رخشای (rakhshai.com) حال چند روزی که از رونمایی از این هوش مصنوعی ایرانی تولید عک

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 3 سال پیش
مطالعه مقاله
1 (2) گالری تصاویر و ویدیوها

تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی از ایران باستان و کوروش بزرگ

هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیشرفت‌های بزرگ این دهه، قابلیت‌های مختلفی در زمینه‌های مختلف دارد. یکی از کاربردهای جالب هوش مصنوعی در حوزه تصاویر، تولید تصاویر جدید با پایه‌ای از تصاویر موجود است. این روزها، شرکت‌های فناوری مختلف از جمله اولین سامانه هوش مصنوعی ایرانی رخشای و شرکت های OpenAI و Midjourney این قابلیت را دارند که با استفاده از هوش مصنوعی، تصاویر جدیدی از پایه تصاویر موجود، ایجاد نمایند. یکی از موضوعاتی که در این حوزه توجه بسیاری را به خود جلب کرده است، تولید تصاویر باستانی از ایران با

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 3 سال پیش
مطالعه مقاله
rakhsh-ai ایران در دوران معاصر

(رخشای نسخه زال) اولین سامانه هوش مصنوعی ایرانی با تکیه بر دانش فرهنگی و ملی ایرانیان

هوش مصنوعی، علمی است که به کمک آن، امکان برنامه‌ریزی کامپیوتر برای انجام کارهایی که نیازمند فکر و استدلال انسانی هستند، فراهم می‌شود. این فناوری، روش‌هایی را برای برنامه‌نویسی و آموزش کامپیوتر به‌گونه‌ای فراهم می‌کند که او به صورت خودکار می‌تواند از پاداش و تنبیه یاد بگیرد، قادر به تشخیص الگوهای مختلف باشد، و به دنبال پاسخ به سوالات طبیعی با استفاده از زبان بشری برود. علومی همچون بینایی ماشین، پردازش زبان طبیعی و یادگیری ژرف (Deep Learning) اهمیت بسیاری در توسعه هوش مصنوعی دارند. در این روش، داد

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 3 سال پیش
مطالعه مقاله
mystic-iran آثار باستانی و ارزش های تاریخی

مغان پارسی چه کسانی بودند ؟

مغان پارسی یا مغان ایرانی به افرادی اطلاق می‌شود که در دوران امپراتوری هخامنشی، ساسانی و بعضاً دوران اشکانی و پارتی به عنوان کاهنان زرتشتی به فعالیت‌های مذهبی، فرهنگی و اجتماعی می‌پرداختند. این افراد با تبلیغ دین زرتشتی و تدریس کتیبه‌ها و متون دینی، نقش بسیار مهمی در حفظ و انتقال دانش و فرهنگ پارسی به نسل‌های بعدی داشتند. مغان پارسی به عنوان کاهنان و حکمای ایرانی، مسئولیت‌هایی مانند تفسیر انجیل زرتشتی (آوستا)، برگزاری مراسم‌های دینی و جشن‌های مذهبی، انجام آیین‌های تشییع جنازه بر اساس سنت‌های زرت

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 3 سال پیش
مطالعه مقاله
سازندگان-پاسارگاد خشایار شا بزرگ

سازندگان پاسارگاد (مقبره کوروش بزرگ) که بودند ؟

سازندگان پاسارگاد سازندگان پاسارگاد از گواهی‌هایی که مورخان یونانی و رومی بر جای گذارده‌اند، مشخص است که ( پاسارگاد را بیشتر ساخته و پرداخته کورش بزرگ ) میدانسته‌اند. این نظریه به چند دلیل دیگر استوارتر می‌شود. اول؛ آرامگاه کورش بزرگ که ساخته خود او بود، چنان ارتباطی از نظر طراحی نقشه و کاربرد نماپردازی در میان باغ بزرگ پاسارگاد با کاخ‌های دروازه، اختصاصی و بار نشان می‌دهد که مشخص می‌شود طراح همه یکی بوده و آن کاخ‌ها هم نتیجه سلیقه کورش بزرگ بوده‌اند. دوم کتیبه سه زبانه عیلامی, پارسی باستان و اک

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 5 سال پیش
مطالعه مقاله
اسناد-نام-آذربایجان-10 ایران در دوران معاصر

شکل صحیح نگارش نام آذربایجان یا آزربایجان

شکل صحیح نگارش نام آذربایجان بر اساس اسناد معتبر تاریخی در این جستار برآنیم تا با استفاده از اسناد دست اول و معتبر تاریخی پیرامون یکی دیگر از تحریفات و جعلیات آشکار و مضحک محافل پانترکی و تجزیه طلب ، یعنی تغییر شکل نوشتاری نام آذربایجان و استفاده از شکل نوشتاری مجعول و ساختگی « آ/ز/ر/ب/ا/ی/ج/ا/ن » به بحث بنشینیم. نام آذربایجان همواره در منابع معتبر تاریخی به شکل « آذربایجان » و با استفاده از حرف « ذ » به تحریر درآمده بطوریکه ابن اثیر،یاقوت حموی، ابن واضح یعقوبی، مسعودی، طبری، الفخری و دیگران همگ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 5 سال پیش
مطالعه مقاله
مقبره-کورش-بزرگ کوروش بزرگ (کوروش شناسی)

وصیت نامه کورش بزرگ + منبع

وصیت نامه کورش بزرگ در متون تاریخی وصیت نامه ای از کوروش بزرگ نقل کرده اند که سرشار از مفاهیم بالای انسانی است. شگفت آنکه بخش هایی از شاهنامه فردوسی شباهت عجیبی به این اندرز ها دارد. در این نوشتار به بررسی اندرز های پایانی کوروش بزرگ (با منابع) و شباهت های آن به بخش هایی از شاهنامه می پردازیم. اندرز های پایانی کوروش بزرگ در منابع مهم ترین منبعی که از اندرز های پایانی کوروش بزرگ سخن گفته است؛ «کورش نامه گرنفون» می باشد. نگاه کنیدبه: کوروش نامه گزنفون، دفتر ٨، بخش ٧ در روایت های منسوب به «کتزیاس»،

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 6 سال پیش
مطالعه مقاله