جنگ مذار یکی از نبردهای آغازین سپاه مسلمانان با نیروهای وابسته به شاهنشاهی ساسانی بود که در جریان لشکرکشی مسلمانان به عراق، در دورهٔ خلافت ابوبکر، رخ داد. این نبرد پس از جنگ زنجیر و در ادامهٔ پیشروی نیروهای مسلمان در جنوب عراق اهمیت پیدا کرد.
مشخصات جنگ مذار
* زمان: حدود مارس تا آوریل سال ۶۳۳ میلادی، برابر با سال ۱۲ هجری قمری.
* مکان: منطقهٔ مذار در ناحیهٔ میسان، در جنوب عراق امروزی.
* فرماندهٔ مسلمانان: خالد بن ولید.
* فرماندهٔ سپاه ایران: قارن بن قریانس.
* نتیجه: پیروزی سپاه مسلمانان.
شرح نبرد
پس از شکست سپاه ایران در جنگ زنجیر و کشته‌شدن هرمز، نیروهای کمکی ایران به فرماندهی قارن به منطقهٔ مذار رسیدند. شماری از سربازان شکست‌خوردهٔ نبرد قبلی نیز به آن‌ها پیوستند تا جلوی پیشروی خالد بن ولید را بگیرند.
خالد با آگاهی از تجمع نیروهای ایرانی، به‌سرعت به سوی مذار حرکت کرد. در آغاز نبرد، قارن برای مبارزهٔ تن‌به‌تن از سپاه خود خارج شد. طبق روایت منابع تاریخی اسلامی، معقل بن اعشی قارن را کشت؛ عَدی بن حاتم نیز قُباد و عاصم، اَنوشَجان را از پای درآوردند.
پس از کشته‌شدن فرماندهان، نبرد اصلی شدت گرفت و سپاه ایران شکست خورد. بخشی از نیروهای ایرانی به سوی رودخانه عقب‌نشینی کردند و تعدادی نیز غرق شدند.
تعداد نیروها و تلفات
برخی منابع تاریخی اسلامی شمار سپاه ایران را حدود ۸۰ هزار نفر و تلفات آن را حدود ۳۰ هزار نفر ذکر کرده‌اند؛ اما این ارقام قطعی نیستند و ممکن است اغراق‌آمیز باشند. شمار دقیق نیروهای دو طرف مشخص نیست.
اهمیت جنگ مذار
پیروزی در مذار موقعیت سپاه مسلمانان را در جنوب عراق تقویت کرد و مسیر پیشروی آن‌ها در سرزمین‌های تحت نفوذ ساسانیان را هموارتر ساخت. این نبرد یکی از مراحل نخستین درگیری‌های نظامی بود که چند سال بعد به سقوط حکومت ساسانی انجامید.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است؛ نخستین گفت‌وگوی مستند را آغاز کنید.