جست‌وجو در شاهنامه

اگر خود نزادی خردمند مرد

ندیدی ز گیتی چنین گرم و سرد

هنر بی‌خرد در دل مرد تند

چو تیغی که گردد ز زنگار کند

بزد بر میان پلاشان گرد

همه مهرهٔ پشت بشکست خرد

سپهبد ز پیکار دیوانه گشت

دلش با خرد همچو بیگانه گشت

دبیر خردمند را پیش خواند

دل آگنده بودش ز غم برفشاند

خرد داد و جان و تن زورمند

بزرگی و دیهیم و تخت بلند

چنین گفت پیران برهام گرد

که این جنگ را خرد نتوان شمرد

بمرز اندر آمد چو گرگ سترگ

همی کشت بی‌باک خرد و بزرگ

چو بیژن سخن با فریبرز گفت

نکرد او خرد با دل خویش جفت

چنین گفت با گیو بهرام گرد

که این ننگ را خرد نتوان شمرد

بدو گفت بهرام کای پهلوان

خردمند و بینا و روشن‌روان

نگه کن خردمند کارآگهان

بهرجای بفرست گرد جهان

به نام خداوند خورشید و ماه

که دل را به نامش خرد داد راه

سر مایهٔ مردی و جنگ از اوست

خردمندی و دانش و سنگ از اوست

به خشکی چو پیل و به دریا نهنگ

خردمند و بینادل و مرد سنگ

به تندی مکن سهمگین کار خرد

که روشن‌روان باد بهرام گرد

شوم هرچ هستند پیوند من

خردمند کو بشنود پند من

خردمند بیگانه خواند ترا

هشیوار دیوانه خواند ترا

کزین کینه مرد گنهکار هیچ

رهایی نیابد خرد را مپیچ

به گیو دلیر آن زمان طوس گفت

که با مغز لشکر خرد نیست جفت

چنین گفت طوس سپهبد بگیو

که ای پر خرد نامبردار نیو

سپهبد چنین گفت با بخردان

که ای نامور پرهنر موبدان

ازان پس بایران نمانیم کس

چنین است رای خردمند و بس

برفتند ز ایران همه بخردان

جهاندیده و نامور موبدان