کتابخانهٔ زندهٔ پژوهش تاریخی

مقالات ایران در دوران معاصر

مقاله‌ها، پژوهش‌ها و منابع تاریخی مرتبط با «ایران در دوران معاصر» را در آرشیو پارسیان دژ مطالعه کنید. صفحه 3.

ارسال مقاله
۹۶۹ مقاله ۲۳ حوزهٔ تاریخی ۱٬۶۶۳ منبع و ارجاع (لینک به مرجع دیگر) ۰ بازبینی دبیر
مطالعه و کاوش

مقالات ایران در دوران معاصر

۲۷۸ مقاله پیدا شد مرتب‌شده بر اساس تازه‌ترین
دکتر-سید‌جواد-طباطبایی دکتر سید‌جواد طباطبایی

سیاست نامه نویسی - اندیشه ایرانشهری - دکتر جواد طباطبایی

سیاست‌نامه‌ نویسی، نخستین جریانی بود که در سپیده‌دم دوره‌ی اسلامیِ فرهنگ و تمدن ایران‌زمین از سرچشمه‌ی اندیشه‌ی ایرانشهری روان‌شد و تا فراهم آمدن مقدّمات جنبش مشروطه‌خواهی و حتی فراتر از آن به صورت‌های گونه‌گون دوام آورد. البته این نکته را نیز نباید ناگفته گذاشت که اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری با سیاست‌نامه‌نویسی، به‌رغم تداوم آن در این، دارای این تمایز بنیادین بود که عنصر اساسی اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری مفهومِ «شاهِ آرمانی» بود، در حالی‌که سیاست‌نامه‌نویسان با ایجاد دگرگونی در شالوده‌ی این مفهوم، نظ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
photo_2016-12-09_00-46-35 دکتر سید‌جواد طباطبایی

مجله‌ی کیان،مهر و آبان ۱۳۷۲ - دکتر جواد طباطبایی

میزگردِ ایرانِ امروز، سنت، مدرنیته یا پست‌مدرن؟ مجله‌ی کیان، سال سوم، مهر و آبان ۱۳۷۲، شماره‌ی۱۵ برای دانلود این نسخه بر روی لینک زیر کلیک کنید : ایران_امروز،_سنت،مدرنیته_یا_پست_مدرن

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
9دکتر-جواد-طباطبایی دکتر سید‌جواد طباطبایی

نسبت گذشته و حال - دکتر جواد طباطبایی

اصحاب ایدئولوژی، با مخدوش کردن نسبت گذشته و حال، گذشته را به مثابه آینده‌یِ‌حال توضیح می‌دهند. اما توجه اصحاب ایدئولوژی به گذشته و نیز به آینده که آن را از الزامات حالِ پیکار سیاسی قیاس می‌گیرند، برای توضیح نسبت آن با حال نیست، بلکه گذشته حالی است که پیش از موقع به‌وقوع‌پیوسته ‌است! اصل در توضیح علی شریعتی از ابوذر به عنوان نخستین سوسیالیست، ابوذر نیست، بلکه توجیه سوسیالیسم به عنوان ایدئولوژی پیکار سیاسی است. نظام فکری ایدئولوژی نظامی فرازمانی و به این اعتبار فراتاریخی و ضد تاریخی است. وآنگهی ای

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
photo_2016-12-09_00-41-30 دکتر سید‌جواد طباطبایی

اسپینوزا - نظام‌های خودکامه - دکتر جواد طباطبایی

اسپینوزا در پاسخ این شبهه که نظام‌های خودکامه فاقد تنش و شورش اند، بر آن است که هر صلحی را نمی‌توان «امنیت راستین» نامید، و می نویسد: «اگر بندگی، توحّش و انزوا شایستگی این را می‌داشتند که صلح و آرامش خوانده شوند، برای آدمیان هیچ چیزی اسفناک‌تر از صلح و آرامش وجود نمی‌داشت. اگرچه میان پدران و فرزندان نیز اغلب تنش‌هایی سخت‌تر از آن‌که میان خدایگان و بنده ظاهر می‌شود، پدید می‌آید، با این‌همه برای حُسنِ اداره‌ی خانواده سودمند نیست که حقّ پدری به حقّ مالکیت تبدیل شود، و پدر با فرزندان خود هم‌چون برده

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
photo_2016-12-09_00-39-14 دکتر سید‌جواد طباطبایی

فردوسی توسی خرد ایرانشهری - دکتر جواد طباطبایی

از دیدگاه تأمل فلسفی و خردگرایی در تقدیر تاریخی ایران، در عصر زرین فرهنگ ایران، همزمان با نخستین دوره‎ی شعر فارسی، یک شاعر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. فردوسی توسی، سراینده‎ی حماسه‎ی «ملّی» را که تجدید کننده‌ی جاویدانِ خرد ایرانشهری در ادب فارسی بود و با زبان شیوا و بیان خلاق، پلی میان دوره‎ی باستانی و دوره‎ی اسلامی ایران پی‌افکند، باید شاعر دوره‎ی تولد دوباره‎ی ایران‎زمین یا به دیگر سخن، شاعرِ وحدت و تداوم تاریخی به شمار آورد. هم‎او به چنان تأملی فلسفی در تقدیر ایران‎زمین پرداخته است که حماسه

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
دکتر-جواد-طباطبایی6 دکتر سید‌جواد طباطبایی

هر تاریخی، تاریخِ معاصر است - دکتر جواد طباطبایی

بِنِدتو کروچه، فیلسوف تاریخ ایتالیایی گفته بود: «هر تاریخی، تاریخِ معاصر است»، یعنی این‌که تاریخ‌نویس، پیوسته تاریخ را از دیدگاه زمان خود می‌نویسد. البته این امر به معنی آن نیست که تاریخ‌نویس مواد تاریخ گذشته را با مضمون مفاهیم دوران جدید توضیح می‌دهد، بلکه مراد آن است که معنای بسیاری از وقایع تاریخی و به‌ویژه پدیدار شدن صورت‌های نوی آگاهی را جز در جریان دگرگونی‌های تاریخی نمی‌توان فهمید و توضیح داد. خاستگاه تاریخ‌نویسی جدید ایرانی و البته شرط امکان ایضاح مبانی نظری آن، پدیدار شدن آگاهی جدید انس

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
دکتر-جواد-طباطبایی دکتر سید‌جواد طباطبایی

سکولاریزاسیون و مشروطه - سید جواد طباطبایی

اگر بخواهیم در ایران معادلی برای اتفاق «سکولاریزاسیون» داشته باشیم، همان اتفاق «مشروطه» است. اتفاقاً جالب توجه این است که روشنفکران دینی روی این تجربه مهم بحث نمی‌کنند. ما مدام درباره سکولاریزاسیون صحبت می‌کنیم، اما اتفاقاً مهم برای ما باید مشروطه باشد و در خصوص آن باید صحبت کنیم نه سکولاریزاسیون. وقتی شما مدام از مفاهیم مسیحیت صحبت کنید و آن مباحث را وارد کنید، بدان معنی است که نمی‌خواهید از تجربه مشخص اسلام صحبت کنید. تجربه تدوین قوانین جدید بر مبنای حقوق شرع در ایران، چیزی است که مشابه با آن

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
هابز دکتر سید‌جواد طباطبایی

دولت و حاکمیت در اندیشه‌ی سیاسی هابز - دکتر جواد طباطبایی

هابز می‌نویسد: «این نظر که برابر آن قدرت پادشاه از قرارداد ناشی می‌شود، یا به عبارت دیگر، این قدرت تحت شرایطی به او تفویض می‌شود، از نفهمیدن این حقیقت ساده برخاسته است که چون قراردادها واژه‌ها و بازدَمی بیش نیستند، برای ایجاد تکلیف، اجبار و ممانعت، هیچ نیروی دیگری جز نیروی کسی نیست که شمشیرِ عمومی (Public Sword) در دست دارد، یعنی بسطِ یدِ شخص یا انجمنی که حاکمیت در دست اوست، و همگان نیز که در حاکم وحدت (in him united) پیدا کرده اند، اَعمال او‌را تصویب می‌کنند و آن‌ها را به نیروی خود به مورد اجرا

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
دکتر-جواد-طباطبایی-3 دکتر سید‌جواد طباطبایی

تحول زبان فارسی - دکتر جواد طباطبایی

اگرچه زبان فارسی در دوره ی اسلامی، بسیار زود توانست به تعبیری که هگل درباره ی زبان آلمانی گفته است: «فلسفی سخن گفتن بیآموزد»‌، و فیلسوفی مانند ابن سینا توانست همه ی نظام فلسفه ی مشائی را به زبان فارسی کمابیش استواری شرح دهد، اما به تدریج از بیان مفاهیم دور و به زبان تصویرهای شاعرانه تبدیل شد. وانگهی زبان فارسی در تحول بعدی، در دوره ی شکوفایی شعر توانست برخی مفاهیم فلسفی را در زبان شاعرانه بیان کند، اما اهل فلسفه نتوانستند تصویرهای شاعرانه را در نظامی فلسفی توضیح دهند. به خلاف یونان که فیلسوفان آ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
دکتر-جواد-طباطبایی-2 دکتر سید‌جواد طباطبایی

مفهومِ «حاکمیت» نظام‌های نوآیین در اندیشه‌ی سیاسی - دکتر جواد طباطبایی

مفهومِ «حاکمیت» به گونه‌ای که نخست بُدَن در کتاب مفصّلی با عنوان شش‌دفتر‌درباره‌ی‌کشور تدوین کرد و بسط داد، از دیدگاه تاریخِ اندیشه‌یِ سیاسی دارای اهمیت ویژه‌ای است. بُدَن مفهوم انتزاعی «حاکمیت» را به عنوان جانشین مقفهوم «ولایت‌مطلقه»ی پاپ و کلیسا مطرح و بحث درباره‌ی مفهوم شرعی سیاست را از حوزه‌ی بحث فلسفه‌ی سیاسی خارج کرد. شاید یادآوری این نکته خالی از لطف نباشد که در شش‌دفتردرباره‌ی‌کشور، هیچ اشاره‌ای به نصوصی از انجیل، که هواداران و نیز مخالفان سیاست شرعی به آن‌ها استناد می‌کردند نیامده است،

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
دکتر-سید‌جواد-طباطبایی دکتر سید‌جواد طباطبایی

چگونه می‌توان در این شهر زندگی کرد؟ - دکتر جواد طباطبایی

چگونه می‌توان در این شهر زندگی کرد؟ ما در حال ویران کردنِ چیزی هستیم که بازگشت آن و تجدید آن امکان پذیر نخواهد شد. اینکه ما بتوانیم ایده‌آلی همچون اندیشه ایران‌شهری را نجات دهیم، احتمالش امروز اندک است. از بسیاری جهات ضربه‌های کاری بر پیکر آن چیزی که به عنوان تفکر ایران‌شهری بیان شده وارد شده و هدف من هم در این سی سال گذشته نوعی توجه دادن به همین موضوع بوده است! ایران کشوری بوده است با تکثر بسیار و وحدتی در این کثرت‌ها. نه فقط در شهر ما که فکر و فرهنگ ما و موسیقی ما هم اینطور بوده است. ما مدت مد

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
سرو-نماد-ایرانیان دکتر سید‌جواد طباطبایی

فلسفه‌ی ایرانی و فلسفه‌ی تطبیقی - دکتر جواد طباطبایی

تا زمانی که کُربن با به‌کار‌گرفتن اسلوب پدیدارشناسی معنای مجدد بودن شیخ مقتول را و جایگاه او در تاریخ تداوم فلسفه در ایران را توضیح داد، اهل فلسفه توجهی به نوآوری‌های سهروردی نداشتند. البته این نکته را نباید ناگفته گذاشت که کُربن را به مسامحه ایران‌شناس می‌توان خواند، زیرا او ایران‌شناس در معنای ظاهری کلمه نبود، بلکه اهل فلسفه ای بود که در یک جا‌به‌جایی بنیادین، مُقام از نظام سنت فلسفه‌ی اروپایی به درون نظام سنت فلسفی در ایران انتقال داده بود. وآنگهی او جز به اعتبار تولد ظاهری و جسمانی فرانسوی ن

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله