جست‌وجو در شاهنامه

کسی کاو خرد جوید و ایمنی

نیازد سوی کیش آهرمنی

ترا با هنر گوهرست و خرد

روانت همی از تو رامش برد

همی سر بریدند برنا و پیر

زن و کودک خرد کردند اسیر

تو مر بیژن خرد را در کنار

بپرور نگهدارش از روزگار

کنون ای خردمند بیدار دل

مشو در گمان‌، پای درکش ز گل

دلش کور باشد سرش بی‌خرد

خردمندش از مردمان نشمرد

توانا و دانا و دارنده اوست

خرد را و جان را نگارنده اوست

شود خیره سر گرچه خردست مور

نه مورست پوشیده مرد و ستور

چنان دان که این پیرسر پهلوان

خردمند و رادست و روشن روان

بدو گفت گیو ای گسسته خرد

سخن زان نشان گوی کاندر خورد

درستی و پستی مرا فرّ تست

روان و خرد سایهٔ پرّ تست

بدین ژرف دریا چنین بگذرد

خردمندش از مردمان نشمرد

فرستادهٔ بختیار و سوار

خردمند و بینادل و دوستدار

چنین پاسخ آورد کان کم خرد

به بد روی گیتی همی بسپرد

مرا چند ببسود و چندی بگفت

خرد با هنر کردم اندر نهفت

نشستند گرد اندرش موبدان

ستاره‌شناسان و هم بخردان

چو هر سه بیابی خرد بایدت

شناسندهٔ نیک و بد بایدت

به گیتی خردمند و خامش تویی

که پروردگار سیاوش تویی

بسی پهلوانان که بیجان شدند

زن و کودک خرد پیچان شدند

بگویم که بنیاد سوگند چیست

خرد را و جان ترا پند چیست

چنین گفت کین هدیه آن را سزاست

که برجان پاکش خرد پادشاست

ابر شهریار آفرین کرد و گفت

که با جان خسرو خرد باد جفت

ببین نیک تا دوستدار تو کیست

خردمند و انده‌گسار تو کیست

سپهبد چو خواند ورا دوستدار

نباشد خرد با دلش سازگار

و دیگر کش از بن نباشد خرد

خردمندش از مردمان نشمرد

ولیکن سپهبد خردمند نیست

سر و مغز او از در پند نیست

چو بهرام برگشت با طوس گفت

که با جان پاکت خرد باد جفت

بدیشان چنین گفت بهرام گرد

که این کار یکسر مدارید خرد

چنین داستان زد یکی پرخرد

که از خوی بد کوه کیفر برد

ولیکن خرد نیست با پهلوان

سر بی‌خرد چون تن بی‌روان

بسی بی‌پدر کرد فرزند خرد

بسی کوه و رود و بیابان سپرد

نه تو مغز داری نه رای و خرد

چنین گفت را کس بکیفر برد