اسپینوزا - نظامهای خودکامه - دکتر جواد طباطبایی
اسپینوزا در پاسخ این شبهه که نظامهای خودکامه فاقد تنش و شورش اند، بر آن است که هر صلحی را نمیتوان «امنیت راستین» نامید، و می نویسد: «اگر بندگی، توحّش و انزوا شایستگی این را میداشتند که صلح و آرامش خوانده شوند، برای آدمیان هیچ چیزی اسفناکتر از صلح و آرامش وجود نمیداشت. اگرچه میان پدران و فرزندان نیز اغلب تنشهایی سختتر از آنکه میان خدایگان و بنده ظاهر میشود، پدید میآید، با اینهمه برای حُسنِ ادارهی خانواده سودمند نیست که حقّ پدری به حقّ مالکیت تبدیل شود، و پدر با فرزندان خود همچون برده
مشاهده و مطالعه