کاوش در دانش تاریخی

نتایج جست‌وجو برای «دین»

مقاله‌ها، پرسش‌های علمی و پژوهشگران را در یک نمای یکپارچه پیدا کنید.

نتایج ترکیبی

یافته‌های مرتبط با «دین»

۱۵۱ نتیجه

ایران باستان شمشاد امیری خراسانی · 15 دقیقه مطالعه

دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی»: بررسی تاریخی، مفهومی و ایدئولوژیک

دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی» (ērān ud anērān) از مفاهیم بنیادینی است که در دورهٔ باستانی ایران، به‌ویژه عصر ساسانی، برای تفکیک خودی‌ها از غیرخودی‌ها به‌کار می‌رفت. این اصطلاحات به ترتیب به «ایرانی» (آریایی‌نژاد و مزدیسنا) و «ناایرانی» (غیربومی یا بیگانه، اغلب دشمن سیاسی/دینی) اشاره داشتند . ریشهٔ این دوگانه به گفتمان قومی-مذهبی ساسانی بازمی‌گردد که در آن هویت ایرانی با دین زرتشتی گره خورده و در برابر بیگانگان تعریف می‌شد. در این مقاله، با تکیه بر پژوهش‌های معتبر (از جمله دانشنامهٔ ایرانیکا و آثار

مشاهده و مطالعه
ایران در دوران معاصر شمشاد امیری خراسانی · 11 دقیقه مطالعه

سامانه هوش مصنوعی ایرانی رخشای آموزش دیده با فرهنگ ایرانی

آشنایی با هوش مصنوعی ایرانی رخشای امروزه واژه «هوش مصنوعی» در محافل فناوری و رسانه‌ها به‌وفور شنیده می‌شود و ابزارهایی مانند ChatGPT توانسته‌اند توجه کاربران را به خود جلب کنند. اما اکنون دستیار هوش مصنوعی ایرانی «رخشای» معرفی شده که از سال ۱۳۹۹ با توسعهٔ موتور متن‌کاو «زال» شکل گرفته است. این سیستم در ۱ فروردین ۱۴۰۲ نسخهٔ آزمایشی خود را منتشر کرد و پس از انجام تست کنترل‌شده با حضور ۵۰۰ کاربر در ۲۷ فروردین همان سال، آمادهٔ خدمات‌رسانی شد. رخشای هشت ماه بعد در جشنوارهٔ رینوتکس ۲۰۲۳ تبریز به‌عنوان

مشاهده و مطالعه
آثار باستانی و ارزش های تاریخی شمشاد امیری خراسانی · 5 دقیقه مطالعه

مغان پارسی چه کسانی بودند ؟

مغان پارسی یا مغان ایرانی به افرادی اطلاق می‌شود که در دوران امپراتوری هخامنشی، ساسانی و بعضاً دوران اشکانی و پارتی به عنوان کاهنان زرتشتی به فعالیت‌های مذهبی، فرهنگی و اجتماعی می‌پرداختند. این افراد با تبلیغ دین زرتشتی و تدریس کتیبه‌ها و متون دینی، نقش بسیار مهمی در حفظ و انتقال دانش و فرهنگ پارسی به نسل‌های بعدی داشتند. مغان پارسی به عنوان کاهنان و حکمای ایرانی، مسئولیت‌هایی مانند تفسیر انجیل زرتشتی (آوستا)، برگزاری مراسم‌های دینی و جشن‌های مذهبی، انجام آیین‌های تشییع جنازه بر اساس سنت‌های زرت

مشاهده و مطالعه
حکومت ساسانیان شمشاد امیری خراسانی · 27 دقیقه مطالعه

ساسانیان از آغاز تا پایان - مهارت ها (تاریخچه حکومت ساسانیان)

در اواخر عمر سلسله اشکانی ،ادامه کشمکش میان بزرگان کشور ،موجب نارضایتی دو گروه از آنان از دولت اشکانی گردید . گروه اول موبدان بودند که از سیاست آزادی دینی شاهان اشکانی برای دین زرتشتی احساس نگرانی می کردند . از یک سو آزادی عمل ادیان مسیحی و بودائی تهدیدی علیه دین زرتشت تلقی کی گردید و از سوی دیگر فقدان اتحاد موبدان توان زرتشتیان را کاهش می داد . فقدان اتحاد میان موبدان در اصل ناشی از عدم در پیش گرفتن یک مشی سیاسی و دینی واحد و متمرکز در کشور از طرف دولت اشکانی بود. گروه دوم ، اسواران یعنی هسته ا

مشاهده و مطالعه
آثار باستانی و ارزش های تاریخی شمشاد امیری خراسانی · 7 دقیقه مطالعه

اسطوره های هر ملت

دین یا استوره های هیچ ملتی را نميتوان جدا از بافت تاریخی آن دریافت . بنابراین لازم است برای شناخت استوره ها و باورهای كهن ایرانیان نخست تاریخ ایران را بكاویم. در گذشته ای بسیار دور اقوامی كه اكنون در اروپا و ایران و هند زندگی ميكنند همگی به یك گروه بزرگ تعلق داشتند كه نام كنونی آنها هند و اروپایي نهاده شده است. آریاییان راهی جنوب شرقی شده و در گروههای كوچك در فلاتهای ایران و هند ساكن شدند و این زمان را به هزاره ی دوم و اول پیش از میلاد نسبت ميدهند. دین قوم هندوایرانی در مجموعه ای از سرودهای باست

مشاهده و مطالعه
حکومت ساسانیان شمشاد امیری خراسانی · 4 دقیقه مطالعه

آشنایی با برزویه پزشك

چنین گوید برزویه طبیب، مقدم اطبای پارس، که پدر من از لشکریان بود و مادر من از خانه علمای دین زردشت بود. بُرْزویه‌، پزشک‌ نامدار و پیشوای پزشکان‌ ایران‌ در عصر خسرو انوشیروان‌ ساسانى‌، گردآورندهٔ کلیله و دمنه و احتمالاً مترجم‌ پنجه‌ تنتره‌ از سانسکریت‌ به‌ زبان پهلوی که‌ بخشى‌ از کلیله و دمنه را تشکیل‌ مى‌دهد٬ بوده‌است. این‌ نام‌ در فارسی میانه به‌ شکل‌ برزوی، ساخته‌شده‌ از دو جزء «بُرز» به ‌معنای‌ بلند مرتبه‌ و متعالى‌ و پسوند تحبیب‌ «اوی‌» آمده و در فارسی باستان به‌ صورت‌ برزآویا (Brz-auya) آم

مشاهده و مطالعه
زرتشت پاک شمشاد امیری خراسانی · 9 دقیقه مطالعه

آتش در ایران و عهد هخامنشيان

آتش علاوه بر نقش مذهبي خود در ايران باستان، كاربردهاي ديگري هم داشته است نقش مذهبي آتش در ايران باستان بيشترين سهم از نقش‌هاي اين آفريده هفتم اهورامزدا را در متون ديني و تاريخي به خود اختصاص داده است و بيش از كاركردهاي ديگر آن شناخته شده است، اما آتش كاربردهاي ديگري هم در آن دوران داشته است. آتش در دوره هخامنشيان كاركردي ارتباطي نيز داشت و از آن همانند تلگراف بي سيم استفاده مي شد. به فرمان خشايارشاي هخامنشي (485 - 465 قبل از ميلاد)، از شوشتر و همدان، دو پايتخت بزرگ تا به سر حدات ايران برج هاي بس

مشاهده و مطالعه
کوروش بزرگ (کوروش شناسی) شمشاد امیری خراسانی · 20 دقیقه مطالعه

نگاهی بر اسطوره های ایران زمین

نخستين دودمان فرمانروا در تاريخ اساطيرى و حماسى ايران زمين «پيشداديان» بودند. پيشداد به معنى «اولين کسى که قانون آورده است». در شاهنامه فردوسى نخستين پادشاه پيشدادى «گيومرث» (کيومرث) (کيومرس) بود که در متون اوستايى و باستانى نخستين انسان آريايى و اولين فرمانروا بوده و مطابق متون اساطيرى بعد از اسلام نخستين مرد کيومرث و نخستين زن «مرديانه» بود. بعد از او به ترتيب هوشنگ و جمشيد به جهاندارى مى رسند. ضحاک تازى بعد از آنکه جمشيد را شکست مى دهد، مدتى بر ايران حکومت مى کند و فرزندان جمشيد را اسير مى نم

مشاهده و مطالعه
داریوش بزرگ شمشاد امیری خراسانی · 12 دقیقه مطالعه

زندگی نامه و خدمات داریوش بزرگ

داریوش یکم ‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎، پسر ویشتاسپ، ملقب به داریوش بزرگ، سومین پادشاه هخامنشی بود. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، با کمک تعدادی از رؤسای هفت خانوادهٔ بزرگ پارسی با کشتن گئومات مغ که به عنوان بردیا فرزند کوروش بزرگ بر تخت نشسته بود، سلطنت را به خاندان هخامنشی بازگرداند. پس از آن به فرونشاندن شورشهای داخلی پرداخت. نظام شاهنشاهی را استحکام بخشید و سرزمینهایی چند به شاهنشاهی الحاق کرد. آغاز ساخت پارسه (تخت جمشید) در زمان پادشاهی او بود از دیگر کارهای او حفر ترعه‌ای بود که دریای سرخ را به رود نیل و

مشاهده و مطالعه
بانوان افتخار آفرین ایران زمین شمشاد امیری خراسانی · 3 دقیقه مطالعه

طعم عشق به میهن - میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی

میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی خواب دید ماری سیاه به شهر حمله نموده سربازان مار را به بند کشیدند و چون پدرش آن مار زشت را بدید دست او را گرفته و به مار پیشکش کرد مار بدورش پیچید و او را با خود از شهر ببرد میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی خواب دید ماری سیاه به شهر حمله نموده سربازان مار را به بند کشیدند و چون پدرش آن مار زشت را بدید دست او را گرفته و به مار پیشکش کرد مار بدورش پیچید و او را با خود از شهر ببرد چون از شهر دور شدند ماری دیگر بر سر راه آنها سبز شد و بدین طریق میترادات از مهلکه

مشاهده و مطالعه