ایرانیان، ملتی یگانه و یکپارچه
باوجود اینکه سرزمین ایران در هزارهی نخست پیش از میلاد، مهد مردمانی متمدن و برجسته چون عیلامیان، در جنوب غرب، و کاسیان، در شمال غرب بود، ولی آنان هیچگاه اندیشه و خواست و برنامهای برای وحدت و یکپارچگی این پهنهی گسترده نداشتند. اما با برآمدنِ دولتِ هخامنشیان و به اعتبارِ ایدئولژی سیاسی و دینی آنان - که وحدتبخشی به مردم را مأموریت الاهی خود میدانست - و نیز با سرآمدی کاملِ فرهنگِ ایرانی بر سراسر این سرزمین، برای نخستین بار، اندیشهی وحدت ملی و یگانگی فرهنگی ایرانیان پدید آمد. از این زمان به بعد
شمشاد امیری خراسانی