کتابخانهٔ زندهٔ پژوهش تاریخی

مقالات ایران باستان

مقاله‌ها، پژوهش‌ها و منابع تاریخی مرتبط با «ایران باستان» را در آرشیو پارسیان دژ مطالعه کنید. صفحه 59.

ارسال مقاله
۹۶۹ مقاله ۲۳ حوزهٔ تاریخی ۱٬۶۶۳ منبع و ارجاع (لینک به مرجع دیگر) ۰ بازبینی دبیر
مطالعه و کاوش

مقالات ایران باستان

۷۲۷ مقاله پیدا شد مرتب‌شده بر اساس تازه‌ترین
انتخاب‌های فعال: ایران باستان پاک‌کردن همه
خط-میخی-پارسی آثار باستانی و ارزش های تاریخی

خط میخی پارسی

خط میخی پارسی باستان از خطهای میخی ایلامی و بابلی زاده شده است. این خط در نگاه نخست فرقی با دیگر خطهای میخی ندارد،اما در یک نگاه در می یابیم که این خط دارای ویژگیهای خود است و مخصوصا از نظر سادگی نشانها و شمار محدود آنها کاملا متفاوت از دیگر خطهای میخی است.خط میخی پارسی باستان،36 حرف یا نشان و 8 هزوارش(ایدئوگرام یا لوگوگرام) دارد و از چپ به راست نوشته میشود.ویژگی این خط نسبت به خطهای میخی دیگر این است که... 1-هیچ نشانی کمتر از دو میخ(جز نشان فاصل و نشان عدد 1)و بیش از پنج میخ(جز هزوارشهای زمین و

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
كوتاه-از-تخت-جمشید-یا-پارسه حکومت هخامنشیان

كوتاه از تخت جمشید یا پارسه

تخت جمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که سالیان سال پایتخت تشریفاتی امپراتوری ایران در زمان دودمان هخامنشیان بوده‌است. اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰سال پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید. با این‌حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم در مرودشت در نزدیکی شیراز مرکز استان فارس برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تایید می‌کنند. پارسه از سال ۱۹۷۹ یکی از آثار ثبت شدهٔ ایران در میراث جهانی یونسکو است. نام تخت جمشید در زمان ساخت

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
tagh-3-FILEminimizer-1 حکومت ساسانیان

كوتاه از طاق بستان

طاق بستان مجموعه‌ای از سنگ‌نگاره‌ها و سنگ‌نبشته‌های دورهٔ ساسانی است که در شمال غربی شهر کرمانشاه در غرب ایران واقع شده است. وجود کوه و چشمه در این مکان، آن را به گردشگاهی روح‌ فزا تبدیل نموده که از زمان‌های دیرین تا به امروز مورد توجه بوده است. طاق بستان در زبان بومی (کردی) طاق وسان گفته می‌شود. «سان» به معنی سنگ می‌باشد و به این ترتیب طاق بستان طاق سنگی معنی می‌دهد. این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده است. شاهان ساسانی نخست نواحی اطراف تخت جمشید را برای تراشیدن تندیس‌های خود برگزیدند، اما ا

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
اشک-یکم-1 حکومت اشکانیان

اشک یکم

روزی که سپاه ایران خود را آماده می ساخت شر یونانی ها را پس از سالها بردگی از روی ایران کم کند باران بسیاری بارید یکی از جادوگران در بین مردم شایعه کرده بود این باران اشک آسمان بخاطر مرگ جوانان ما است و بزودی خبرهای بسیار بدی می رسد . این خبر را به اشک یکم نخستین پادشاه از دودمان اشکانیان دادند او هم خندید و گفت این شاد باش آسمانها به ماست باران مایه رحمت و رویش است نه پیام شوم . سپاه کوچک و پارتیزانی او خیلی زود بخش بزرگی از شمال خراسان را از شر یونان آزاد ساخت و دل ایرانیان میهن را در همه جا گر

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
پول ایران «داریك» ٢٥١٦ ساله شد حکومت هخامنشیان

پول ایران «داریك» ٢٥١٦ ساله شد

برپایه‌ی بررسی‌های خاورشناسان(:مستشرقین) اروپایی [برپایه نوشته‌های رخدادنگاران یونان باستان كه كارهای داریوش بزرگ را درست و گسترده گزارش داده‌اند] و بر پایه‌ی سالنامه‌ها، پول رسمی ایران «سكه داریك» در ژانویه سال 504 پیش از میلاد ضرب و رایج شد و این، نخستین سکه‌ی همگون جهان و دارای وزن و عیار یکسان بود كه در ژانویه 201٢ دوهزار و 51٦ ساله شده است. داریوش دستور ضرب این سكه را در دومین روز نخستین ماه زمستان سال 504 پیش از میلاد «دی‌ماه و یک روز پس از شب چله ـ یلدا» داده بود. سكه‌های داریك «گرفته شد

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
آشنایی با جاماسپ زرتشت پاک

آشنایی با جاماسپ

جاماسپ فرزند هوگوه وزیر گشتاسب شاه (از پادشاهان کیانی و فرزند لهراسپ بوده‌است. جاماسب همسر پوروچیستا جوان‌ترین دختر زرتشت بود. جاماسپ را از نخستین فیلسوفان ایرانی می‌دانند.) بر اساس روایات زرتشتی، جاماسپ و برادرش فرشوشتر از حامیان زرتشت بوده‌اند. و زرتشتیان در جشن بهمنگان، به یاد جاماسپ جامه سفید میپوشند. پوشندگان لباس سفید در حقیقت با این عمل نمادین بیزاری و برائت خود را از هرگونه ناپاکی و پلیدی، خونریزی و کشتار و آزار و اذیت حیوانات نشان داده و با دسته‌های گل سفید به دیدار یکدیگر می‌رفتند و ا

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
خاطره-ای-از-اسکندر-قبل-از-حمله-به-ایران یونان

خاطره ای از اسکندر قبل از حمله به ایران

می گویند (اسکندر) قبل از (حمله به ایران) درمانده و مستأصل بود. از خود می پرسید که چگونه باید بر مردمی که از مردم من بیشتر می فهمند حکومت کنم؟ یکی از مشاوران می گوید: «کتاب های شان را بسوزان. بزرگان و خردمندان شان را بکش و دستور بده به زنان و کودکان شان تجاوز کنند. اما ظاهراً یکی دیگر از مشاوران به نقل از ارسطو پاسخ می دهد:نیازی به چنین کاری نیست. از میان مردم آن سرزمین، آنها را که نمی فهمند و کم سوادند، به کارهای بزرگ بگمار. آنها که می فهمند و باسوادند، به کارهای کوچک و پست بگمار. بی سوادها و نف

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
اردشیر-بابکان-موسس-سلسله-ی-ساسانیان حکومت ساسانیان

اردشیر بابکان موسس سلسله ی ساسانیان

اردشیر بابکان یا پاپکان بنیانگذار شاهنشاهی ساسانی است. اردشیر پاپکان در ۲۳ ژوئن سال ۲۲۶ میلادی در نیایشگاه ناهید تاجگذاری کرد و شاه ایران شد و ملی گرایی ایرانی را بر محور آموزشهای زرتشت احیاء کرد. با پیروی از روش اردشیر، دیلمیان و صفویان بعدا ملی گرایی ایرانی را بر محور ایراندوستی و مذهب شیعه زنده کردند. اردشیر که قبلا حکمران پارس (عمدتا فارس و کرمان) و نگهبان آتشکده آن بود پیش از تاجگذاری، به حکومت اشکانیان که بر اثر فساد داخلی رو به ضعف گذارده بودند و در برابر رومیان کوتاه می آمدند برانداخته ب

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
هرمز-یکم حکومت ساسانیان

هرمز یکم

(هرمز یکم) یا (هرمزداردشیر) از سال۲۷۲ تا ۲۷۳ (میلادی)، (پادشاه ساسانی) بود. بعد از پدر خود، شاپور یکم، به عنوان شاهنشاه ایران سلطنت کرد. وی که در هنگام حیات پدر در جنگهای روم و ارمنستان شجاعت بسیار از خود نشان داده بود، به خاطر شجاعتهای خویش دلیر (جری، بطل) خوانده می شد و شاپور یک چند فرمانروایی پارت و سرانجام فرمانروایی ارمنستان را با عنوان ورزگ شاه ارمنشهر به او داده بود. به نظر میاید صفات جنگی بیش از تدبیر و درایت، وی را در نظر پدر لایق جانشینی او کرده باشد. اگر روایت طبری در باب آنکه وی یک د

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
بهرام-یکم حکومت ساسانیان

بهرام یکم

بهرام یکم یا (وهرام یکم) چهارمین (شاه ساسانی) و فرزند شاپور یکم است. از ۲۷۳ تا سال ۲۷۶ میلادی، بعد از برادر خود، هرمز یکم، به عنوان شاهنشاه ایران سلطنت کرد. (او برای به پادشاهی رسیدن، از پشتیبانی کرتیر موبد، سود برده بود.) عجز و ضعف بهرام یکم که او را، در دست موبد کرتیر، دشمن مانی و اغوانش، چون بازیچه ای کرده بود، می بایست سبب شده باشد که مانی برای نجات جان خویش از بابل بیرون آمده باشد. معهذا چنانکه از روایات مانویان بر می آید در نیمهٔ راه وی را از ادامهٔ سفر بازداشته اند و به بابل عودت داده اند

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
بهرام-سوم حکومت ساسانیان

بهرام دوم

(بهرام دوم) از سال ۲۷۶ تا ۲۹۳ (میلادی)، (پادشاه ساسانی) بود. بعد از پدر خود، بهرام یکم، به عنوان (شاهنشاه ایران) پادشاهی کرد. نفوذ کرتیر و سختگیری‌های مذهبی دربارهٔ هویت واقعی (کرتیر)هنوز البته بعضی نکات تاریک هست. از جمله بعضی از محققان پنداشته‌اند وی را با (تنسر) (موبد معروف عصر اردشیر یکم و شاپور یکم) می توان تطبیق داد. اما این احتمال اشکال‌های متعددی دارد. کریستن سن، ایرانشناس نامدار دانمارکی، دربارهٔ کرتیر می‌نویسد، راجع به کرتیر نمی‌توانم با قاطعیت نظر بدهم که آیا لقبی محسوب می‌شده یا نام

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله
بهرام-سوم حکومت ساسانیان

بهرام سوم

(بهرام سوم) یا (وهرام سوم) از ۲۹۳ تا سال ۲۹۳ میلادی، (پادشاه ساسانی) بود. پدر او بهرام دوم بود که وی بجای او بر تخت نشست.بهرام سوم بیش از چند ماه سلطنت نکرد. سلطنت او، مخالفانی را که از زمان پدرش، ناراضی بودند، را قانع نکرد و نظرها متوجه مدعی دیگر، نرسی پادشاه بزرگ ارمنستان شد که سلطنت را از مدتها پیش، حق خود می دانست. بدینگونه بهرام سوم، از سلطنت برکنار شد اما به جان او لطمه ای وارد نشد و او بعدها تا مدتی، در نواحی شرق ایران فرمانروایی می کرد. این شاه معروف به به سکانشاه بود زیرا در حیات پدرش ب

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 14 سال پیش
مطالعه مقاله