کتابخانهٔ زندهٔ پژوهش تاریخی

مقالات فرهنگ و جامعه ایران

مقاله‌ها، پژوهش‌ها و منابع تاریخی مرتبط با «فرهنگ و جامعه ایران» را در آرشیو پارسیان دژ مطالعه کنید.

ارسال مقاله
۹۶۹ مقاله ۲۳ حوزهٔ تاریخی ۱٬۶۶۳ منبع و ارجاع (لینک به مرجع دیگر) ۰ بازبینی دبیر
مطالعه و کاوش

مقالات فرهنگ و جامعه ایران

۳۵ مقاله پیدا شد مرتب‌شده بر اساس تازه‌ترین
حقوق-زنان-در-زمان-هخامنشیان بانوان افتخار آفرین ایران زمین

حقوق زنان سه برابر مردان در زمان هخامنشی

حدود 70 سال پیش، در سال 1312/1933م، در جریان كاوشهای موسسه شرقشناسی دانشگاه شیكاگو به سرپرستی «ارنست هرتسفلد» ایرانشناس، مجموعهای از گل نوشتهها در باروی شمال شرقی تخت جمشید به دست آمد. حقوق زنان سه برابر مردان در زمان هخامنشی این مجموعه كه مشتمل بر حدود 30هزار لوح بود، متعلق به سالهای 509 تا 494 ق.م است و به خط میخی ایلامی نوشته شده است. چهار سال بعد، این مجموعه برای مطالعه به طور امانی به دانشگاه شیكاگو سپرده شد.از آن زمان تاكنون، بخشی از نتایج مطالعات محققان این دانشگاه منتشر شده است. سال گذشت

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
میترادات-دختر-مهرداد-پادشاه-اشکانی بانوان افتخار آفرین ایران زمین

طعم عشق به میهن - میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی

میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی خواب دید ماری سیاه به شهر حمله نموده سربازان مار را به بند کشیدند و چون پدرش آن مار زشت را بدید دست او را گرفته و به مار پیشکش کرد مار بدورش پیچید و او را با خود از شهر ببرد میترادات دختر مهرداد پادشاه اشکانی خواب دید ماری سیاه به شهر حمله نموده سربازان مار را به بند کشیدند و چون پدرش آن مار زشت را بدید دست او را گرفته و به مار پیشکش کرد مار بدورش پیچید و او را با خود از شهر ببرد چون از شهر دور شدند ماری دیگر بر سر راه آنها سبز شد و بدین طریق میترادات از مهلکه

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
زندگی-نامه-آزرمیدخت بانوان افتخار آفرین ایران زمین

زندگی نامه آزرمیدخت

آزرمی دخت، آزرم، آزرمی،(۶۳۰ یا ۶۳۱ میلادی- ؟) سی و دومین شاهنشاه ساسانی، دختر خسرو پرویز پس از خواهر خویش پوراندخت، لشکریان او را در تیسفون به پادشاهی برداشتند. آزرمی دخت به معنی دختر پیر نشدنی است. فرمانروای خراسان، سپهبد فرخ‌هرمز که یکی از مدعیان جدی سلطنت بود، ملکه را به همسری خواست. در حالی که آزرمی‌دخت علناً وعدهٔ ازدواج به او داد، در نهان تدارک قتلش را دید (بنا به فرهنگ معین "چون آزرمیدخت نمی‌توانست علنا مخالفت کند"). رستم فرخ هرمز، پسر فرخ‌هرمزد، به خون‌خواهی پدرش، لشکر به پایتخت کشید و پ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
نصب-سردیس-فردوسی2 فردوسی بزرگ

نصب سردیس فردوسی در دانشگاه هلسینکی فنلاند + تصاویر

به گزارش روابط عمومی بنیاد فردوسی، در آستانه دوازدهمین بزرگداشت حکیم فردوسی و همزمان با جشن یکصدمین سالگرد استقلال فنلاند، سردیس فردوسی ساخته استاد افشین اسفندیاری در آیینی با همکاری سفارت ایران در فنلاند، بنیاد فردوسی و موسسه فردوسی توسی در بخش آسیا و آفریقای دانشگاه هلسینکی فنلاند نصب شد. آیین رونمایی از سردیس فردوسی سراینده میهنی ایرانیان، گردهمایی شایسته ای شد از چهره های نامدار فرهنگی و سیاسی اسکاندیناوی تا یکی از شکوهمندترین جشنهای یکصدمین سالگرد استقلال فنلاند رقم بخورد. سال ۲۰۱۷ میلادی ب

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
فردوسی فردوسی بزرگ

آیا فردوسی زن ستیز بود؟!

ما در شاهنامه زنان برجسته بسیاری از جمله رودابه، تهمینه، فرنگیس و منیژه داریم. پس چه می شود که به ناگه به ابیاتی بر میخوریم که به ضم ما زن ستیزانه بنظر میرسد؟ به مانند: همي خواست ديدن در راستي / ز كار زن آيد همه كاستي چن اين داستان سر بسر بشنوي / به آيد ترا گر به زن نگروي كرا از پس پرده دختر بود / اگر تاج دارد بد اختر بود كسي كو بود مهتر انجمن / كفن بهتر او را ز فرمان زن سياوش ز گفتار زن شد به باد / خجسته زني كو ز مادر نزاد قبل از هرچیز باید به یاد بیاوریم که فردوسی اشعارش را از روی یک (چند) متن

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 9 سال پیش
مطالعه مقاله
اژدها-در-نگارگی-ایرانی-نبرد-رستم-با-اژدها فردوسی بزرگ

حمله اعراب به ایران در شاهنامه (رستم فرخزاد)

شاهنامه » پادشاهی یزدگرد » بخش ۲ عمر سعد وقاس را با سپاه فرستاد تا جنگ جوید ز شاه چو آگاه شد زان سخن یزگرد ز هر سو سپاه اندر آورد گرد بفرمود تا پور هرمزد راه به پیماید و بر کشد با سپاه که رستم بدش نام و بیدار بود خردمند و گرد و جهاندار بود ستاره شمر بود و بسیار هوش به گفتارش موبد نهاده دو گوش برفت و گرانمایگان راببرد هر آنکس که بودند بیدار و گرد برین گونه تا ماه بگذشت سی همی رزم جستند در قادسی بسی کشته شد لشکر از هر دو سوی سپه یک ز دیگر نه برگاشت روی بدانست رستم شمار سپهر ستاره شمر بود و با داد

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
روز-رهایی-آذربایجان فردوسی بزرگ

جایگاه آذربایجان در شاهنامه و فرهنگ ایرانی

فردوسی بیش از هر شاعر دیگری در دیوان خود آذربایجان را مورد ستایش و تکریم قرار داده است. حكيم توس آنچنان جايگاه والايي براي آذربايجان قائل بوده كه اين سرزمين را نماد پيروزي وهومني بر قواي اهريمني مي داند .آذربايجان در كلام فردوسي جايگاهي است كه در آن رسالت كيخسرو مورد تاييد يزدان قرار مي گيرد . خاك مقدس آذربايجان به اين قهرمان ايران زمين نيرو مي بخشد و او را شايسته فرمان روايي مي سازد . سرآخر نيز پيروزي نهايي او بر دشمنان در آذربايجان رخ مي دهد ، آري فردوسي در اسطوره كيخسرو نقش منحصر به فردي براي

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
پادشاهان-کیانی-و-مادی فردوسی بزرگ

همانی زمان و مکان و نام و نشان پادشاهان ماد با کیانیان

چکیدۀ مقاله که در آغاز متن مقاله مستتر است: ترتیب و توالی و زمان و مکان و نام و نشان پادشاهان ماد به وضوح نشانگر آن هستند که اینان همان کیانیان اوستا و کتب پهلوی و شاهنامه هستند که تحت نامهای یا القاب مترادف خودشان معرفی شده اند که ما این نامها و یا القاب ایشان را جداگانه به ترتیب توالی تاریخی شان می آوریم تا ساده تر مورد مقایسه و تحقیق قرار گیرند: :پادشاهان ماد دایائوکو (٧١۵- ٧۶٨ ق.م)، اوپیته یا اوپیس (?۶٨۵- ٧١۵ق.م) [دارای چهار اولاد ذکور]، خشثریتی (۶۴٧- ?۶٨۵ ق.م)، فرائورت (۶٢۵-۶۴٧ ق.م)، کی آخس

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
artmisia آثار باستانی و ارزش های تاریخی

معرفی زنان (بانوان) که در شاهنامه حضور دارند

ارنواز و شهر نواز ارنواز و شهر نواز که از نزدیکان جمشید پادشاه اسطوره ای ایران زمین هستند، به همسری ضحاک درآمده بودند. پس از قیام کاوه آهنگر و پیروزی فریدون بر ضحاک، او این دو را به ازدواج خود درمی آورد. فریدون از شهرنواز صاحب دو پسر به نام های سلم و تور و از ارنواز صاحب پسر دیگری به نام ایرج می شود. چون این فرزندان به سن رشد می رسند، فریدون تمامی قلمروی خود را میان آنان تقسیم می کند. سلم و تور که به قلمروی ایرج یعنی ایران چشم دارند، برادر کوچکتر خود را به نامردی به قتل می رسانند. این دو برادر ب

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
اولین-پادشاه-زن-ایران-بعد-از-اسلام بانوان افتخار آفرین ایران زمین

مقام زن در اوستا

در ایران باستان مقام زن در جامعه بسیار بالا بود و زن در بسیاری از مسایل زندگی با مرد همکاری میکرد. بنابر نوشته کتاب نیرنگستان پهلوی زنان میتوانستند در سرودن یسنا و برگزاری مراسم دینی شرکت کنند یا خود به تنهایی به انجام اینگونه کارها بپردازند. زنان حتی میتوانستند در اوقات معینی به پاسداری از آتشمقدس پرداخته و برابر کتاب مادگان هزاردادستان به شغل وکالت و قضاوت مشغول شوند. در «فروردین یشت» و دیگر یشت ها و همچنین شاهنامه و دیگر حماسه های باستانیِ این سرزمین، اسامی بسیاری ازین زنان نامدار و پهلوان و

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
گفتگو-با-سیندخت فردوسی بزرگ

گفتگو با سیندخت ابدالی (جوانترین بانو شاهنامه خوان)

درود و عرض ادب خدمت بانو گرامی سیندخت ابدالی بانو شاهنامه خوان ،سپاس که وقتتان را در اختیار ما قرار دادید .... --خواهش میکنم منضور از این گفتگو بیشتر آشنایی با شما به عنوان یک بانو شاهنامه خوان و دغدغه های پیش روی شماست خودتان را مختصر معرفی کنید --بله...من سیندخت ابدالی هستم،از جوان ترین دختران شاهنامه خوان ایران،این هنر رو از پدرانم به ارث بردم...پدرهای من پشت در پشت شاهنامه خوان بودند!و جالبه بدونید شاهنامه رو به گویش کردی روایت میکردند --صدای من و استعدادم در حفظ شاهنامه کاملا موروثی هست...ب

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
بانو-قدم-خیر-قلاوند بانوان افتخار آفرین ایران زمین

قدم خیر شیرزن (لر) ایرانی

سرزمین لرستان از دیرباز تاکنون مهد پرورش مردان و زنان بزرگی بوده و هست و اگرچه صفاتی نظیر جنگاوری ، شجاعت و سخاوت معمولا در مورد مردان به کار می روند اما کم نیستد زنانی که این صفات را در حد اعلا داشته اند ؛ یکی از این زنان « قدم خیر » است که در لرستان و به خصوص در میان معمرین و سالخوردگان این سرزمین ، شخصیتی شناخته شده و منحصر به فرد دارد تا جایی که بسیاری از ترانه سرایان این سرزمین در مدح و و صف قدم خیر اشعاری نغز سروده اند . بانو قدم خیر قلاوند قدم خیر در سال ۱۲۷۸ ه.ش در منطقه لور ( دوکوهه ) د

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 11 سال پیش
مطالعه مقاله