جست‌وجو در شاهنامه

ز تخم کیان بود و بیدار بود

خردمند و گرد و بی‌آزار بود

از آن پس چنین گفت با موبدان

که ای پرهنر باگهر بخردان!

مرا در نهانی یکی دشمن‌ست

که بر بخردان این سخن روشن است

که دشمن اگر چه بود خوار و خُرد

نبایدت او را به پی بر سپرد

برون رفت خرم به خرداد روز

به نیک اختر و فال گیتی فروز

چه مایه جهان گشت بر ما به بد

ز کردار این جادوی بی‌خرد

بر آن گُرزهٔ گاوسر دست برد

بزد بر سرش، ترگ بشکست خرد

خردمند و روشن‌دل و پاک‌تن

بیامد بر سرو شاه یمن

ترا آفرین از فریدون گرد

بزرگ آن‌کسی کو نداردش خرد

زبان راستی را بیاراسته

خرد خیره کرده ابر خواسته

اگر مهترم من به سال و خرد

زمانه به مهر من اندر خورد

سه فرزند بودت خردمند و گرد

بزرگ آمدت تیره بیدار خرد

ز پند من ار مغزتان شد تهی

همی از خردتان نبود آگهی

که چون باد بر ما همی بگذرد

خردمند مردم چرا غم خورد

بدو گفت شاه ای خردمند پور

برادر همی رزم جوید تو سور

ز تو پر خرد پاسخ ایدون سزید

دلت مهر پیوند ایشان گزید

چه گفتند دانندگان خرد

که هر کس که بد کرد کیفر برد

شکیبایی و هوش و رای و خرد

هژبر از بیابان به دام آورد

ولیکن گر اندیشه گردد دراز

خرد با دل تو نشیند براز

یکی پرخرد مرد پاکیزه مغز

که بودش زبان پر ز گفتار نغز

جهانا سراسر فسوسی و باد

بتو نیست مرد خردمند شاد

همم دین و هم فرهٔ ایزدیست

همم بخت نیکی و هم بخردیست

مرا پهلوانی نیای تو داد

دلم را خرد مهر و رای تو داد

شبستان آن نامور پهلوان

همه پیش آن خرد کودک نوان

به جایی که سیمرغ را خانه بود

بدان خانه این خرد بیگانه بود

نگه کرد سیمرغ با بچّگان

بر آن خرد خون از دو دیده چکان

بفرمود پس شاه با موبدان

ستاره‌شناسان و هم بخردان

به مهر و به داد و به خوی و خرد

زمانه همی از تو رامش برد

کسی کو به خلعت سزاوار بود

خردمند بود و جهاندار بود