کاوش در دانش تاریخی

نتایج جست‌وجو برای «است»

مقاله‌ها، پرسش‌های علمی و پژوهشگران را در یک نمای یکپارچه پیدا کنید.

نتایج ترکیبی

یافته‌های مرتبط با «است»

۸۵۱ نتیجه

ایران در دوران معاصر شمشاد امیری خراسانی · 3 دقیقه مطالعه

زبان فارسی برای نخستین بار به مقبره مولانا رسید

بسیاری از شعرهای مولانا به زبان فارسی در معابر و پارک ها و مسیرهای منتهی به آرامگاه مولانا در بنرهای بزرگی نوشته شده است. برای راهنمایی گردشگران باجه هایی با عنوان «از من بپرس» به زبان مادری مولانا در قونیه ایجاد شده است. بعد از قریب به چهاردهه برای نخستین بار زبان فارسی در ایام بزرگداشت مولانا در قونیه به رسمیت شناخته شد. به گزارش «تابناک»؛ روزهای بزرگداشت مولانا در قونیه مدفن این شاعر بزرگ ایرانی چند سالی است که از ۱۵آذر (۵دسامبر) آغاز می شود و تا سالروز وفات حضرت مولانا ادامه دارد. روز ۱۷ دسا

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

ابن‌سینا - حکمت مشرقی

دلیل سهروردی در توضیح این‌که ابن‌سینا را توانِ آن نبود تا طرحِ «حکمت مشرقی» را به انجام رساند، این است که او از «اصل مشرقی» که مؤید درستی عنوان «مشرقی» است، آگاهی نداشت. ابن‌سینا این اصل را که نزد حکمای خسروانی ظاهر شده بود و آن همان حکمت الهی است، نمی‌شناخت. شیخ ما می‌نویسد: «در ایران باستان امتی بودند که به حق راهنمایی می‌کردند و قائل به حق بودند. اینان حکمای فاضلی بودند که نباید آنان را با مجوسان اشتباه کرد. من حکمت شریفه‌ی نوریه‌ی آنان را که ذوق افلاطونی و اسلاف او نیز بر آن گواهی دارد، در ک

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 2 دقیقه مطالعه

احسان نراقی - غربت غرب - دکتر جواد طباطبایی

به‌گفته‌ی احسان نراقی <آن‌چه خود داشت> داستان «قربت شرقی» (به‌چه؟!) در برابر «غربت غرب» است: «... قدرت غرب از غرقه‌شدن در واقعیت سرچشمه می‌گیرد، اما شکوه تاریخ شرق از درخشش لایزال حقیقت است. اکنون ما ناگزیریم که واقعیت غرب و حقیقت شرق را درهم‌آمیزیم و یگانه کنیم و این کاری‌است بس گران و دشوار و در عین حال بس دل‌انگیز و هیجان‌آور.» یدیهی است که درباره‌ی این سخنان احسان نراقی تردیدهایی جدی وجود دارد. این سخنان، شالوده‌ی نظریِ روشی نسنجیده در بررسی تاریخ اندیشه در ایران است. احسان نراقی به عنوان جا

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 2 دقیقه مطالعه

سیدجمال‌الدین اسدآبادی - دکتر جواد طباطبایی

سیدجمال‌الدین اسدآبادی پیروان بسیاری در همه‌ی کشورهای اسلامی و نیز در میان مسلمانان شبه قاره‌ی هند پیدا کرد؛ اما جای شگفتی است که در ایران اگرچه در جریان اقامتش کسانی بر او گرد ‌آمدند، و به تحریکاتش گوش فرا‌دادند، اما دیدگاههای او، نظر به ابهامی که در آنها وجود داشت، چندان مورد توجه قرار نگرفت. خود او در واپسین نامه از زندان باب عالی نوشته است که «امیدواریها به ایرانم بود؛ اجر زحماتم را به فراش غضب حواله کردند» ( نامه‌ها، ۶۷؛ نیز نک‍ : عبارتی که صفات‌الله جمالی از او نقل کرده است: «ایران مرکز اس

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

سیاست نامه نویسی - اندیشه ایرانشهری - دکتر جواد طباطبایی

سیاست‌نامه‌ نویسی، نخستین جریانی بود که در سپیده‌دم دوره‌ی اسلامیِ فرهنگ و تمدن ایران‌زمین از سرچشمه‌ی اندیشه‌ی ایرانشهری روان‌شد و تا فراهم آمدن مقدّمات جنبش مشروطه‌خواهی و حتی فراتر از آن به صورت‌های گونه‌گون دوام آورد. البته این نکته را نیز نباید ناگفته گذاشت که اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری با سیاست‌نامه‌نویسی، به‌رغم تداوم آن در این، دارای این تمایز بنیادین بود که عنصر اساسی اندیشه‌ی سیاسی ایرانشهری مفهومِ «شاهِ آرمانی» بود، در حالی‌که سیاست‌نامه‌نویسان با ایجاد دگرگونی در شالوده‌ی این مفهوم، نظ

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

نسبت گذشته و حال - دکتر جواد طباطبایی

اصحاب ایدئولوژی، با مخدوش کردن نسبت گذشته و حال، گذشته را به مثابه آینده‌یِ‌حال توضیح می‌دهند. اما توجه اصحاب ایدئولوژی به گذشته و نیز به آینده که آن را از الزامات حالِ پیکار سیاسی قیاس می‌گیرند، برای توضیح نسبت آن با حال نیست، بلکه گذشته حالی است که پیش از موقع به‌وقوع‌پیوسته ‌است! اصل در توضیح علی شریعتی از ابوذر به عنوان نخستین سوسیالیست، ابوذر نیست، بلکه توجیه سوسیالیسم به عنوان ایدئولوژی پیکار سیاسی است. نظام فکری ایدئولوژی نظامی فرازمانی و به این اعتبار فراتاریخی و ضد تاریخی است. وآنگهی ای

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

اسپینوزا - نظام‌های خودکامه - دکتر جواد طباطبایی

اسپینوزا در پاسخ این شبهه که نظام‌های خودکامه فاقد تنش و شورش اند، بر آن است که هر صلحی را نمی‌توان «امنیت راستین» نامید، و می نویسد: «اگر بندگی، توحّش و انزوا شایستگی این را می‌داشتند که صلح و آرامش خوانده شوند، برای آدمیان هیچ چیزی اسفناک‌تر از صلح و آرامش وجود نمی‌داشت. اگرچه میان پدران و فرزندان نیز اغلب تنش‌هایی سخت‌تر از آن‌که میان خدایگان و بنده ظاهر می‌شود، پدید می‌آید، با این‌همه برای حُسنِ اداره‌ی خانواده سودمند نیست که حقّ پدری به حقّ مالکیت تبدیل شود، و پدر با فرزندان خود هم‌چون برده

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

فردوسی توسی خرد ایرانشهری - دکتر جواد طباطبایی

از دیدگاه تأمل فلسفی و خردگرایی در تقدیر تاریخی ایران، در عصر زرین فرهنگ ایران، همزمان با نخستین دوره‎ی شعر فارسی، یک شاعر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. فردوسی توسی، سراینده‎ی حماسه‎ی «ملّی» را که تجدید کننده‌ی جاویدانِ خرد ایرانشهری در ادب فارسی بود و با زبان شیوا و بیان خلاق، پلی میان دوره‎ی باستانی و دوره‎ی اسلامی ایران پی‌افکند، باید شاعر دوره‎ی تولد دوباره‎ی ایران‎زمین یا به دیگر سخن، شاعرِ وحدت و تداوم تاریخی به شمار آورد. هم‎او به چنان تأملی فلسفی در تقدیر ایران‎زمین پرداخته است که حماسه

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 1 دقیقه مطالعه

هر تاریخی، تاریخِ معاصر است - دکتر جواد طباطبایی

بِنِدتو کروچه، فیلسوف تاریخ ایتالیایی گفته بود: «هر تاریخی، تاریخِ معاصر است»، یعنی این‌که تاریخ‌نویس، پیوسته تاریخ را از دیدگاه زمان خود می‌نویسد. البته این امر به معنی آن نیست که تاریخ‌نویس مواد تاریخ گذشته را با مضمون مفاهیم دوران جدید توضیح می‌دهد، بلکه مراد آن است که معنای بسیاری از وقایع تاریخی و به‌ویژه پدیدار شدن صورت‌های نوی آگاهی را جز در جریان دگرگونی‌های تاریخی نمی‌توان فهمید و توضیح داد. خاستگاه تاریخ‌نویسی جدید ایرانی و البته شرط امکان ایضاح مبانی نظری آن، پدیدار شدن آگاهی جدید انس

مشاهده و مطالعه
دکتر سید‌جواد طباطبایی شمشاد امیری خراسانی · 2 دقیقه مطالعه

سکولاریزاسیون و مشروطه - سید جواد طباطبایی

اگر بخواهیم در ایران معادلی برای اتفاق «سکولاریزاسیون» داشته باشیم، همان اتفاق «مشروطه» است. اتفاقاً جالب توجه این است که روشنفکران دینی روی این تجربه مهم بحث نمی‌کنند. ما مدام درباره سکولاریزاسیون صحبت می‌کنیم، اما اتفاقاً مهم برای ما باید مشروطه باشد و در خصوص آن باید صحبت کنیم نه سکولاریزاسیون. وقتی شما مدام از مفاهیم مسیحیت صحبت کنید و آن مباحث را وارد کنید، بدان معنی است که نمی‌خواهید از تجربه مشخص اسلام صحبت کنید. تجربه تدوین قوانین جدید بر مبنای حقوق شرع در ایران، چیزی است که مشابه با آن

مشاهده و مطالعه