درود و مهر بر شما بانو گرامی
اگر بخواهم کوتاه بگویم، پاسخ من این است: آری، ولی بستگی دارد که به کدام روزگار از تاریخ ایران بازگردیم.
من اگر به هزار سال پیش بازگردم و پای سخنان نیاکانم بنشینم، گمان می‌کنم بخش بزرگی از گفته‌های آنان را درمی‌یابم. شاید برخی واژه‌ها برایم ناآشنا باشند یا شیوه سخن گفتنشان با امروز یکسان نباشد، ولی می‌توانم با آنان گفت‌وگو کنم؛ هرچند نه همیشه به‌آسانی.
برای نمونه، ما هنوز هم سروده‌های فردوسی و رودکی را که بیش از هزار سال از روزگارشان می‌گذرد، می‌خوانیم و بسیاری از آن‌ها را درمی‌یابیم. این خود نشان می‌دهد که زبان پارسی چه پیوند استواری با گذشته خویش دارد. البته زبان گفتاری مردم آن روزگار می‌توانسته با زبان سروده‌ها یکسان نباشد.
ولی اگر به روزگار ساسانیان، یعنی نزدیک به هزار و پانصد سال پیش بازگردم، کار دشوارتر می‌شود. زبان پارسی میانه یا پهلوی با پارسی امروزی خویشاوند است، اما دگرگونی‌های بسیاری داشته است. شاید واژه‌هایی همچون آب، نان، مادر، پدر، نام و روز را بشناسم، ولی دریافتن همه سخنان آنان برایم آسان نخواهد بود.
اگر هم به روزگار هخامنشیان، یعنی نزدیک به دو هزار و پانصد سال پیش بروم، دیگر نمی‌توانم به‌آسانی با آنان گفت‌وگو کنم. پارسی باستان از ریشه‌های زبان امروزی ماست، ولی ساختار و شیوه گفتن آن چنان دگرگون بوده که بی‌آموختن آن، تنها اندکی از سخنانشان را درمی‌یابم.
با این همه، چیزی هست که من به‌عنوان یک ایرانی به آن می‌بالم.
زبان ما در گذر هزاران سال از میان نرفته، بلکه دگرگون شده و به زندگی خود ادامه داده است.
همان‌گونه که چهره فرزند با چهره پدر و پدربزرگش یکسان نیست، ولی ریشه و تبار آنان یکی است، زبان ما نیز چنین سرگذشتی داشته است.
البته نیاکان ما در سراسر ایران‌زمین تنها به یک زبان سخن نمی‌گفتند و این گوناگونی نیز بخشی از گنجینه فرهنگی ماست.
من بر این باورم که اگر امروز در کوچه‌های ایرانِ هزار سال پیش گام می‌زدم، بسیاری از سخنان مردم برایم آشنا بود؛ اگر به ایرانِ ساسانی می‌رفتم، تنها پاره‌هایی از گفت‌وگوها را درمی‌یافتم؛ و اگر در تخت جمشیدِ روزگار داریوش می‌ایستادم، شاید بیش از آنکه سخنان مردم را بفهمم، آهنگ زبانشان برایم آشنا می‌بود.
و چه زیباست که پس از این همه سده، هنوز می‌توانیم واژه‌هایی را بر زبان بیاوریم که روزگاری از دهان نیاکانمان شنیده می‌شدند.
برای من، این یکی از زیباترین نشانه‌های پیوستگی ایران و فرهنگ ایرانی است.
درود و مهر بر شما بانو گرامی
اگر بخواهم کوتاه بگویم، پاسخ من این است: آری، ولی بستگی دارد که به کدام روزگار از تاریخ ایران بازگردیم.
من اگر به هزار سال پیش بازگردم و پای سخنان نیاکانم بنشینم، گمان می‌کنم بخش بزرگی از گفته‌های آنان را درمی‌یابم. شاید برخی واژه‌ها برایم ناآشنا باشند یا شیوه سخن گفتنشان با امروز یکسان نباشد، ولی می‌توانم با آنان گفت‌وگو کنم؛ هرچند نه همیشه به‌آسانی.
برای نمونه، ما هنوز هم سروده‌های فردوسی و رودکی را که بیش از هزار سال از روزگارشان می‌گذرد، می‌خوانیم و بسیاری از آن‌ها را درمی‌یابیم. این خود نشان می‌دهد که زبان پارسی چه پیوند استواری با گذشته خویش دارد. البته زبان گفتاری مردم آن روزگار می‌توانسته با زبان سروده‌ها یکسان نباشد.
ولی اگر به روزگار ساسانیان، یعنی نزدیک به هزار و پانصد سال پیش بازگردم، کار دشوارتر می‌شود. زبان پارسی میانه یا پهلوی با پارسی امروزی خویشاوند است، اما دگرگونی‌های بسیاری داشته است. شاید واژه‌هایی همچون آب، نان، مادر، پدر، نام و روز را بشناسم، ولی دریافتن همه سخنان آنان برایم آسان نخواهد بود.
اگر هم به روزگار هخامنشیان، یعنی نزدیک به دو هزار و پانصد سال پیش بروم، دیگر نمی‌توانم به‌آسانی با آنان گفت‌وگو کنم. پارسی باستان از ریشه‌های زبان امروزی ماست، ولی ساختار و شیوه گفتن آن چنان دگرگون بوده که بی‌آموختن آن، تنها اندکی از سخنانشان را درمی‌یابم.
با این همه، چیزی هست که من به‌عنوان یک ایرانی به آن می‌بالم.
زبان ما در گذر هزاران سال از میان نرفته، بلکه دگرگون شده و به زندگی خود ادامه داده است.
همان‌گونه که چهره فرزند با چهره پدر و پدربزرگش یکسان نیست، ولی ریشه و تبار آنان یکی است، زبان ما نیز چنین سرگذشتی داشته است.
البته نیاکان ما در سراسر ایران‌زمین تنها به یک زبان سخن نمی‌گفتند و این گوناگونی نیز بخشی از گنجینه فرهنگی ماست.
من بر این باورم که اگر امروز در کوچه‌های ایرانِ هزار سال پیش گام می‌زدم، بسیاری از سخنان مردم برایم آشنا بود؛ اگر به ایرانِ ساسانی می‌رفتم، تنها پاره‌هایی از گفت‌وگوها را درمی‌یافتم؛ و اگر در تخت جمشیدِ روزگار داریوش می‌ایستادم، شاید بیش از آنکه سخنان مردم را بفهمم، آهنگ زبانشان برایم آشنا می‌بود.
و چه زیباست که پس از این همه سده، هنوز می‌توانیم واژه‌هایی را بر زبان بیاوریم که روزگاری از دهان نیاکانمان شنیده می‌شدند.
برای من، این یکی از زیباترین نشانه‌های پیوستگی ایران و فرهنگ ایرانی است.