قهرمان ها باز برای پاسخ پاسخ دادهشده توسط سردبیر
چرا گیومرث مشهور بود ؟
پاسخی برای این پرسش دارید؟
دانش و منابع خود را با انجمن به اشتراک بگذارید.
دانش و منابع خود را با انجمن به اشتراک بگذارید.
هنوز دیدگاهی درباره این پرسش ثبت نشده است.
پیوندها و ارجاعهای ارائهشده همراه این پاسخ
دانشنامهٔ ایرانیکا
مشاهده منبعدربارهٔ تاریخ اساطیری ایران و جایگاه گیومرث
مشاهده منبعهنوز نظری درباره این پاسخ ثبت نشده است.
اگر منبع یا تجربه پژوهشی مرتبطی دارید، نخستین پاسخ مستند را بنویسید.
نخستین پاسخ را بنویسیدپاسخی روشن بنویسید و برای ادعاهای کلیدی، راه بررسی منبع را نشان دهید.
گیومرث از نامدارترین چهرههای اسطورهای ایران است، چون در سنتهای ایرانی جایگاه بسیار آغازین دارد.
در متون زرتشتی، گیومرث نخستین انسان یا نمونهٔ آغازینِ انسان دانسته میشود؛ موجودی که اهورامزدا او را در نبرد کیهانی با اهریمن آفرید. نام او نیز از صورت اوستایی gaya marətan آمده و معنایی نزدیک به «زندگیِ میرا» یا «موجود زندهٔ فانی» دارد.
اما در شاهنامهٔ فردوسی جایگاه او کمی دگرگون میشود: گیومرث نخستین شاه جهان است. فردوسی او را کسی معرفی میکند که آیین پادشاهی را بنیاد گذاشت، در کوه زندگی میکرد، جامه از پوست پلنگ میپوشید و سی سال فرمانروایی کرد. در این روایت، انسانها و جانوران فرمان او را میپذیرند و او آغازگر زندگی سامانیافته و شهریاری است.
گیومرث همچنین به سبب داستان پسرش سیامک مشهور است. سیامک به دست دیوی وابسته به اهریمن کشته میشود و سپس هوشنگ، نوهٔ گیومرث، خون او را میستاند. این داستان از نخستین رویاروییهای خیر و شر در بخش اسطورهای شاهنامه است.
پس اگر خیلی کوتاه بخواهیم بگوییم:
گیومرث مشهور است چون در اسطورههای ایرانی نخستین انسان و در شاهنامه نخستین شاه جهان به شمار میرود؛ یعنی هم با آغاز آفرینش انسان و هم با آغاز پادشاهی و سامان اجتماعی در سنت ایرانی پیوند دارد.