حجاب در آیین زرتشت

حجاب

نخستین مردمی که به سرزمین ایران آمدند، آریایی ها بودند. آنان به دو گروه عمده «مادها» و«پارس ها» تقسیم می شدند. با اتّحاد مادها، دولت «ماد» تشکیل شد.

پس از مدّتی پارس ها توانستند دولت ماد را از بین ببرند و سلسله های هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان را بنیانگذاری کنند. پژوهش ها نشان می دهد که زنان ایران زمین از زمان مادها که نخستین ساکنان این دیار بودند، دارای حجاب کاملی، شامل پیراهن بلند چین دار، شلوار تا مچ پا و چادر و شنلی بلند بر روی لباس ها بوده اند.۴ این حجاب در دوران سلسله های مختلف پارس ها نیز معمول بوده است.۵ بنابر این، در زمان بعثت زرتشت و قبل و بعد از آن، زنان ایرانی از حجابی کامل برخوردار بوده اند. برابر متون تاریخی، در همه آن زمان ها پوشاندن موی سر و داشتن لباس بلند و شلوار و چادر رایج بوده است و زنان هر چند با آزادی در محیط بیرون خانه رفت و آمد می کردند و همپای مردان به کار می پرداختند، ولی این امور با حجاب کامل و پرهیز شدید از اختلاط های فسادانگیز همراه بوده است.

جایگاه فرهنگی پوشش در میان زنان نجیب ایران زمین به گونه ای است که در دوران سلطه کامل شاهان، هنگامی که خشایارشاه به ملکه «وشی» دستور داد که بدون پوشش به بزم بیاید تا حاضران، زیبایی اندام او را بنگرند، وی امتناع نمود و از انجام فرمان پادشاه سر باز زد و به خاطر این سرپیچی، به حکم دادوَران، عنوان «ملکه ایران» را از دست داد.۶
در زمان ساسانیان ـ که پس از نبوت زرتشت است ـ افزون بر چادر، پوشش صورت نیز در میان زنان اشراف معمول شد. به گفته ویل دورانت پس از داریوش، زنان طبقات بالای اجتماع، جرأت نداشتند که جز در تختِ روانِ روپوش دار از خانه بیرون بیایند و هرگز به آنان اجازه داده نمی شد که آشکارا با مردان آمد و رفت کنند. زنان شوهردار حق نداشتند هیچ مردی حتی پدر و برادرشان را ببینند. در نقش هایی که از ایران باستان بر جای مانده است، هیچ صورت زنی دیده نمی شود و نامی از ایشان نیامده است.۷
تجلیّات پوشش در میان زنان ایران چنان چشم گیر است که برخی از اندیشمندان و تمدن نگاران، ایران را منبع اصلی ترویج حجاب در جهان معرفی کرده اند.۸
از آن جا که مرکز بعثت «اشو زرتشت» ایران بوده است و آن حضرت در زمینه اصل حجاب و پوشش زنان در جامعه خویش کمبودی نمی دیده است، با تأیید حدود و کیفیت حجاب رایج آن دوران، کوشید تا با پندهای، خود ریشه های درونی حجاب را تعمیق و مستحکم نموده، عامل درون را ضامن اجرا و پشتوانه استمرار و استواری حجاب معمول قرار دهد.

حجاب در دبن زرتشت
به پند و اندرزهای «اشوزرتشت» بنگرید تا تلاش وی برای تعالی و آموزش مبانی حجاب و بیان لزوم توأم نمودن حجاب ظاهری با عفّت باطنی، روشن تر شود؛ او می فرماید:
ای نوعروسان و دامادان!… با غیرت، در پی زندگانیِ پاک منشی بر آیید… .ای مردان و زنان! راه راست را دریابید و پیروی کنید. هیچ گاه گردِ دروغ و خوشی های زودگذری که تباه کننده زندگی است، نگردید؛ زیرا لذّتی که با بدنامی و گناه همراه باشد، همچون زهر کشنده ای است که با شیرینی درآمیخته و همانند خودش دوزخی است. با این گونه کارها، زندگانی گیتی خود را تباه مسازید. پاداش رهروان نیکی، به کسی می رسد که هوا، هوس، خودخواهی و آرزوهای باطل را از خود دور ساخته، بر نفس خویش چیره گردد و کوتاهی و غفلت در این راه، پایانش جز ناله و افسوس نخواهد بود.
فریب خوردگانی که دست به کردار زشت زنند، گرفتار بدبختی و نیستی خواهند شد و سرانجامشان خروش و فریاد و ناله است.۹
گفتنی است که در دین زرتشت، لباس یا کیفیت خاصی برای حجاب زنان واجب نشده است؛ بلکه لباس رایج آن زمان که شامل لباس بلند، شلوار و سرپوش ـ یعنی چادر یا شنلی بر روی آن ـ بوده است، مورد تقریر و تنفیذ قرار گرفته است. هر چند که استفاده از سِدرِه و کُشتی ـ لباس مذهبی ویژه زرتشتیان ـ توصیه شده است.۱۰ البته بر هر مرد و زن واجب است که هنگام انجام مراسم عبادی و نیایش، سر خود را بپوشاند. بنا به گفته موءبد «رستم شهرزادی»پوشش زنان باید به گونه ای باشد که هیچ یک از موهای سرِ زن از سرپوش بیرون نباشد. در خرده اوستا، به طور صریح چنین آمده است: «نامی زت واجیم، همگی سر واپوشیم و همگی نماز و کریم بدادار هورمزد؛۱۱ یعنی همگان نامی ز تو بر گوییم و همگان سر خود را می پوشیم و آن گاه به درگاه دادار اهورمزدا نماز می کنیم».
بر اساس آموزه های دینی، یک زرتشتی موءمن، باید از نگاه ناپاک به زنان دوری جوید و حتی از به کارگیری چنین مردانی خودداری کند. در اندرز «آذربادماراسپند» موءبد موبدان آمده است:«مرد بدچشم را به معاونت خود قبول مکن۱۲».
پوشش موی سر و داشتن نقاب بر چهره، پس از سقوط ساسانیان نیز ادامه یافته است. به این نمونه بنگرید: پس از فتح ایران، هنگامی که سه تن از دختران کسری، شاهنشاه ساسانی را برای عمر آوردند، شاهزادگان ایرانی همچنان با نقاب، چهره خود را پوشانده بودند. عمر دستور داد تا پوشش از چهره بر گیرند تا خریداران پس از نگاه، پول بیشتری مبذول دارند. دوشیزگان ایرانی خودداری کردند و به سینه مأمور اجرای حکم عمر مشت زده، آنان را از خود دور ساختند. عمر بسیار خشمناک شد؛ ولی امام علی(ع) او را به مدارا و تکریم آنان توصیه فرمود.

22
دیدگاه بگذارید

avatar
11 تعداد نظرات
11 پاسخ ها
0 دنبال کنندگان
 
پرطرفدار ترین دیدگاه ها
دیدگاه با بیشترین پاسخ
15 تعداد نویسندگان دیدگاه
وحیدفرشیدمحمدسجاد معتمدیشمشاد امیری خراسانی نویسندگان نظرات اخیر
  اشتراک  
اطلاع از
وحید
مهمان

تا آنجا که خود موبدان زرتشتی می‌گویند، زرتشت پیامبر نبود بلکه یک مصلح ( یا عارف) بود که تغییراتی روی کیش مغان داده. همچنان که مانی و مزدک هم نگارش‌های خود را از کیش مغان بیرون دادند. بنابراین این ۳ دین، بیشتر جنبه‌ی زمینی دارند تا آسمانی و بر خلاف ادیان آسمانی طرز تبلیغشان بر اساس معجزه نیست بلکه بر اساس استدلال است. در قرآن هم به کیش مغان که در اوستا از مغو > مگو > در یونانی (مگوس) و در عربی (مجوس) اشاره شده و در عمل می‌بینید که طرفداران زرتشت، مزدک، مانی همگی در این زمره قرار… ادامه مطلب »

فرشید
مهمان
فرشید

دوست عزیز! اولین قومی که ایران وارد شدند آریاییها نبودند.از هزاران سال قبل از آریایی ها مردمان زیادی با تمدنهای درخشان در این کشور زندگی میکردند.از جمله تمدن عیلام ، تمدن سومر،تمدن سیئلک و تمدن شهر سوخته در سیستان.

وحید
مهمان

لطفا پیش از تکرار حرفهای ایران‌ستیزان، یک مطالعه در آثار دکتر جهانشاه درخشانی پژوهشگر ایران باستان پیشا هخامنشی داشته باشید. شما طبق کدام سند ورود یک قومی را زمانبندی می‌کنید درحالیکه سند یکی حکومت کردن و سند دیگری گزارش همسایگانشان است؟ ۱- مادها و پارس‌ها، دو قومی بودند که شاهنشاهی (امپراطوری) تشکیل دادند، نه قومی که فقط آریایی باشند ۲- آریا به نظر ویل دورانت، به معنی کشاورز است که با توجه به اولین نشانه‌های کشاورزی در ایران، می‌توان به این پی برد که بومیان ایران بواسطه‌ی کشاورزی خود را اینچنین نامیده ‌اند. ( هرچند در سانسکریت آریا به معنی… ادامه مطلب »

سجاد معتمدی
مهمان
سجاد معتمدی

مطلب تون خیلی عالی بود استفاده بردم دست تون درد نکنه

ی ایرانی
مهمان
ی ایرانی

ببین داداش اطلاعات ی قاطی داره اصلا زرتشت مال زمان قبل کوروشه زمان ساسانیان مانی دروغ گو آمد ی مدرکم میارم داریوش: اهورا مزدا مرا یاری کرد تا در جنگ پیروز شوم اهورامزدا خدای یکتای عالم است پیامبر من زرتشت به درستی حقا که اورمزد را انتخاب کرد  مزدیسنا دین زرتشته و داریوشم زرتشتی بود  ایا داریوش علم غیب داشته که زرتشتی شده

حامی
مهمان
حامی

من نمیگم که حرف شما درسته یا حرف بعضی از دوستانی ک نظر دادن من گفتم فقط ی جمله بگم
روزی به کوروش میگن که چرا زنان سرزمینت پوشش سر ندارن
کوروش میفرماید پوشش زنان سرزمین من پلک های مردان این سرزمین است

وحید
مهمان

این روایت‌ رو طبق کدام کتیبه یا نوشته مورخ باستان‌زی نوشتی؟. هرکس هر عقیده‌ای داره به نام کسی که غایبه ثبت میکنه.

ویل دورانت در کتابهای تاریخ تمدن میگه « خاستگاه حجاب در جهان ایران است»

حتی در اروپا هم روند برهنگی هرچه به قرن معاصر نزدیکتر شده، شدت گرفته است.

داود
مهمان
داود

حجاب برای پیشگیری از هتک حرمت است .در کشوری که از ابتدای تاریخش مسائل جنسی تابو بوده وجود حجاب برای هم امن ماندن و هم متهم نشدن امری طبیعیست.اون موقع که پلیس ۱۱۰نبوده !حالا مقدار حجاب در آن زمان چقدر بوده نمیدانم ولی بصورت منطقی باید درحدی بوده باشد که جلوی جلب توجه موبدان و فاسدان آن زمان را بگیرد

آزاد
مهمان
آزاد

ببخشید کمی از حرف های شما درسته ما جزوئ معدود مردم جهان بودیم که از همون اول به حجاب اعتقاد داشتیم ولی نه در حدی که شما می گین . حرف هایی که در مورد خشایارشا گفتین بدون هیچ نو مدرک تاریخی می باشد .اگر بعد از داریوش وضع اجتماعی به اون صورتی که شما نوشتین پس من نمی دونم این خانم های جنگ جو چطوری در اومدن .ایا تو ملحفه می جنگیدند. درسته چادر برای اولین بار از ایرا دراومده ولی طریقه استفادش کاملا متفاوت با این زمان بود.اون زمان خانم ها موهاشون رو می بافتن و از روش… ادامه مطلب »

وحید
مهمان

یه نگاهی به پوشاک مردان ایران باستان هم بندازی به نظرت اونها هم ملحفه‌پوش خواهند بود. مقایسه کن با یونانی‌های برهنه.

حتی در فیلم ۳۰۰ هم مردان ایرانی فرستاده شده به یونان را کاملا پوشیده نشون میدن.

به گفته‌ی یک باستانشناس در تلویزیون : برهنگی در ایران باستان (حتی برای مردان) نشانه‌ی شرمساری بود.

بهزاد
مهمان
بهزاد

تو همون اندک نوشته منو بخونی میفهمی چرا مزخرفه.

فاطمه
مهمان
فاطمه

آقا بهزاد اینا مزخرف نیست واقعیته

بهزاد
مهمان
بهزاد

زنان زرتشتی هم زمان اسلام مجبور شدن حجاب داشته باشن ولی نوع پوششونو خاص کردن که مشخص باشن زرتشتین .مردهای زرتشتی هم باید نشانی با رنگ روی لباسهاشون میزاشتن تا مشخص بشن زرتشتین و جزیه بدن و…

وحید
مهمان

روایت‌های بحث شده راجع به حجاب در صدر اسلام در مقایسه با گزارشات مورخین و کتیبه‌ها نشان می‌دهد حجاب در ایران خیلی محکمتر از عربستان بوده.

این شبهه که اعراب اسلام را ساخته‌ی سلمان فارسی می‌دانستند حتی در قرآن هم آمده است که نشان از تشابه فرهنگ ایران باستان با اسلام دارد.

ويشتاسب
مهمان
ويشتاسب

درست است زرتشتیان نیز دارای حجاب و پوشش مناب بوده اند و برهنگی و بی بند و باری را از نشانه های اهریمنی میدانستند
شاید پوشش انها مانند مسلمانان نباشد اما باید دانست پوشش مناسب داشته اند.

بهزاد
مهمان
بهزاد

از این مزخرفتر نشنیده بودم.برو یکم بیشتر تحقیق کن.کتاب از پوشش دوره ساسانیان هست و کمی هم از هخامنشیان هیچ کدوم چادر یا اونچیزایی که شما گفتین نداره.فقط یه زن روی اسب نشسته که یه شنل رو خودش کشیده که این عادیه تو فیلم های همین الان هم میبینید برای اینکه شناخته نشن کی هستن.برو نگاه کن بفتن مو دوره ساسانی شاهزاده ها و دختران ایرانی موهاشونو خیلی خیلی زیبا میبافتن که الان رومی ها و..تو فیلماشون مو های بافته دارن که تقلید از زنان ایرانیه.زنان ایرانی آثاری هست که دور سرشونو با پارچه ایی میبستن که بشه روی اون… ادامه مطلب »

محمد
مهمان
محمد

الانم چشم مردان این سرزمین چقدر پاکه
چرت نگو
هم مرد هم زن باید حیا ی خودشو رعایت کنه

دکتر ایرج تقویان
مهمان
دکتر ایرج تقویان

شرمنده ولی متعصب تر و نادان تر از امثال شما منطق فاشیسمی ها ندیدم
بنده دکترای تاریخ ایران دارم و در دانشگاه تدریس میکنم و اکثر کتب درمورد زرتشتیت را خوندم
و اولین باری بود که این حرف را شنیدم
بجای اینکه منطق فاشیمی و تعصب را حاکم کنی کمی کتاب بخوان

شمشاد امیری خراسانی
مدیر

جناب دکتر لطفا اگر مقاله ای بر خلاف این دارید ارسال فرایید منتشر می شود .

سرباز ايران
مهمان

شما اگه به عکس ها و مجسمه های ایران باستان نگاه کنید میبینید که همگی حجاب دارند ولی نه به معنی که ما فکر میکنیم
همچنین زرتشتیان برهنگی رو از نشانه های اهریمن میدونن