کتابخانهٔ زندهٔ پژوهش تاریخی

مقالات تاریخی و پژوهشی

مقاله‌های تاریخی، پژوهش‌های مستند، یادداشت‌های تحلیلی و معرفی منابع را در آرشیو پارسیان دژ مطالعه و کاوش کنید. صفحه 22.

ارسال مقاله
۹۷۶ مقاله ۲۳ حوزهٔ تاریخی ۵۹ سرچشمهٔ پژوهش ۶ بازبینی دبیر
مطالعه و کاوش

مقالات تاریخی و پژوهشی

۹۷۶ مقاله پیدا شد مرتب‌شده بر اساس تازه‌ترین
یعقوب-لیث-صفاری ایران در دوران معاصر

نامه یعقوب لیث صفاری در بالیدن به نیاکان و ستیز با تازیان به خلیفه

نامه ای که یعقوب لیث صفاری در بالیدن به نیاکان ایرانیش و ستیز با تازیان به دربار خلیفه فرستاد! ابراهیم بن ممشاد اصفهانی دارای تخلص متوکلی یا المتوکلی شاعر ایرانی عربی‌سرای روزگار عباسیان بود. وی پیرو شعوبیه بود. ابراهیم در جی اصفهان زاده‌شد. در آغاز به دستگاه خلافت نزدیک شد و دبیر و منشی متوکل عباسی گردید و از این رو تخلص متوکلی را برگزید. از آنجا که سخنی فصیح و نوشتاری گیرا داشت به زودی کارش گرفت. با مرگ متوکل از دستگاه خلیفه‌گری کناره گرفت و به خیزش یعقوب لیث صفاری پیوست. برخی نیز آورده‌اند که

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
سرباز-ساسانی حکومت ساسانیان

مهتا (موتا) سردار دیلمیان و مبارزه با اعراب

پس از ظهور اسلام که اعراب به ایران حمله کردند، با شکست سنگین یزدگرد سلسله ی ساسانیان سقوط کرد و با گسترش روز افزون دین اسلام در خاک ایران، اعراب نفوذی صد چندان به ایران پیدا کردند و سرتاسر سرزمین ایران به دست اعراب افتاد.اما یکی از مناطقی که سرسختانه در مقابل هجوم اعراب ایستادگی نمود، شمال ایران و به ویژه سرزمین گیلان بود. . در رشته کوه های جنوبی دریای کاسپی مردمانی که آنها را کاسها ، کادوس ها و آمارد ها (ساکنان گیلان و غرب مازندران امروزی) و تپوریان( ساکنین مازندران شرقی و مرکزی امروزی) تشکیل م

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
کوروش-بزرگ_avatar_1424879942 آثار باستانی و ارزش های تاریخی

ریشه شناسی کلمه سلطان و شاه شاهان - شاه - امپراتور

شاه واژه‌ای کهن است که در دیگر زبانهای ایرانی نیز به همین گونه گفته و نوشته می‌شود. این واژه در زبان پهلوی نیز شاه بوده‌است. این واژه زبان کهنتر پارسی باستان و اوستایی به گونه xšathra بوده‌است که با گذشت زمان به ریخت ساده‌تر ما در زبان پارسی کنونی در آمده‌است. ریشه این واژه شاید از ستاک اوستایی _xši به معنای فرمانروایی گرفته شده باشد. نظریهٔ دیگر این است که برگرفته از واژهٔ «آشا» در ادبیات کهن (پهلوی و پارسی باستان و در خطوط دین دبیر) به معنی راه راست (یعنی کسی که به راه راست می‌رود) باشد. شاهنش

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
خسرو-پرویز حکومت ساسانیان

خسرو پرویز ساسانی - از محاکمه تا اعدام

در شاهنامه ی فردوسی [ چاپ مسکو، صص ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۹ ]، تاریخ طبری، تاریخ بلعمی، ایران در زمان ساسانیان از آرتور کریستین سن، تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام از احمد تفضلی، تاریخ مردم ایران از عبدالحسین زرین کوب و برخی دیگر آثار، درباره ی عاقبت خسرو پرویز ساسانی (۵۹۰ تا ۶۲۸ میلادی )، همسرش شیرین و به تخت نشتن شیرویه جای پدر چنین آمده است که بسیار عبرت انگیز است: خسرو پرویز چنان دلداده ی همسر ﻣﺴﯿﺤﯽ و ارمنی اش، ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ سرانجام ﺩﺭ ﺻﺪﺩ برﺁﻣﺪ تا ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﭘﺴﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺧﻮﯾﺶ ﺷﯿﺮﻭﯾﻪ، ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﻗﺒﺎﺩ ﺩﻭﻡ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺮﯾ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ-ﻓﺮﺍﻓﺮ- آثار باستانی و ارزش های تاریخی

دروازه (ﻓﺮﺍﻓﺮ) ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪش

ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺗﺮﮎ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺁﺟﺮﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﻬﻨﺎﯼ ﺩﺷﺖ ﮐﻮﯾﺮ ﻫﺰﺍﺭ ﻭ ﺍﻧﺪﯼ ﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﮑﻮﺕ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﺑﺎﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﭘﺮﺷﮑﻮﻩ ﺳﺮﺯﻣﯿﻨﺶ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺗﺮﮎ ﻭ ﻣﻐﻮﻝ ﻭ ﺗﺎﺯﯼ ﻧﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﻓﺘﺤﺶ ﮐﻨﻨﺪ ... ﺑﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎﺷﮑﻮﻩ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺴﺎﺗﯿﺲ (ﯾﺰﺩ ) ﮐﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﻋﺒﻮﺭ ﻣﺮﺩﻣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺯ ﺳﻼﻟﻪ ﻣﻦ ﻭ ﺗﻮ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺗﺎﺭﯾﺦ . ﻓﺮﺍﻓﺮ ﺷﻬﺮﯼ ﺑﻮﺩﻩ ﭘﺮﺭﻭﻧﻖ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺍﺵ ﮔﺎﻣﻬﺎﯼ ﺩﻭﺳﺖ ﺭﺍ ﺩﺭﻭﺩ ﻣﯿﺪﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺍﯾﺴﺎﺗﯿﺲ ﻭ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺪﺭﻭﺩ ﻣﯿﮕﻔﺘﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺣﺮﯾﻢ ﻣﻬﺮ ﺧﺎﻭﺭﯼ . ﺭﻭﺡ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺧﺎﮐﻬﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺟﺴﻢ ﻭ ﺗﻦ ﭘﯿﺸﯿﻨﯿﺎﻥ ﻣﺎ ﺁﺟﺮ ﺑﻪ ﺁﺟﺮ ﻭ ﺧﺸﺖ ﺑﻪ ﺧﺸﺖ ﺭﻭﯼ ﻫﻢ ﺭﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺩﺭ

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
سردار-ایرانی ایران در دوران معاصر

حماسه ای در طبرستان - بعد از حمله اعراب

پس از خودکشی اسپهبد خورشید در مازندران، مردم این ولایت به قصد جبران این فاجعه ،به فرماندهی اسپهبد شروین و وندیداد_هرمزد و ولاش طرحی ریختند که در یک روز و یک ساعت معین دست به شورش زنند وترتیب شورش نیز این طور تعیین شد که در ساعتی معین همه مردم این ناحیه از کوچک وبزرگ و زن ومرد با هر وسیله ای که تهیه آن برایشان ممکن باشد هریک از عمال خلیفه یا افراد تازی را در شهرها و روستاها ،گرمابه ها بازارها و...مورد حمله قرار دهندو بکشند.در شب موعود بر سر کوه ها آتشهایی به علامت آغاز قیام روشن شد و مردم که در ا

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
جاوید-وطن گالری تصاویر و ویدیوها

این وطن مهد اهوراست اگر دریابند خط ایزد یکتاست اگر دریابند

این وطن مهد اهوراست اگر دریابند خط ایزد یکتاست اگر دریابند دشت عشق است که از آن بوی محبت خیزد مهر در مهریه ماست اگر دریابند دشت ما غم زده خون سیاوشان است شاهدش لاله صحراست اگر دریابند در ما سخن از کینه و خون ریزی نیست خانه عشق همین جاست اگر دریابند هر که از عشق گفت شود عین وطن قطره اینجا خود دریاست اگر دریابند مام میهن نگران تب و تاب من و توست فصل مجنونی لیلا است اگر دریابند شعر آزادی انسان به لب کوروش بود غزل مهر فریبا است اگر دریابند مرزبان وطن جان هزاران آتش که کماندار کمان ها ست اگر دریابند

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
اسکندر-در-تخت-جمشید گالری تصاویر و ویدیوها

گرچه آتش هدیه ی اسکندر یونانی است

گرچـــه آتش هدیه ی اسکندر یونانی است هیزم این شعله ی پیشینه سوز، ایرانی است در تماشاخانـــه ی تاریــــخ تنها کار ما واقعی ظاهر شدن در نقش یک قربانی است تازگـــــی هــا لهجـــــه ی بغض مرا فهمیده اند گرچه این خون گریه ها از دوره ی ساسانی است کرم ابریشم به فرض از پیله بیرون زد چه سود در تن پـروانـــــــه تـــا روز ابد زندانی است دور باشم بی کسم،نزدیک باشم ناکسم! شاعرم، تقدیر من چون ابر سرگردانی است آدمی چـــون بـره ای از گوسفندان خداست پیشه ی پیغمبرانش لاجرم چوپانی است گیسوانت را کـه روی شانه ها ک

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
رستم-و-اسفندیار آثار باستانی و ارزش های تاریخی

تحلیل کهن الگویی داستان رستم و اسفندیار

نوع مقاله: علمی- پژوهشی نویسندگان دکتر سید مجتبی میرمیران۱ ؛ انوش مرادی ۲ چکیده یکی از رویکردهای مهم نقد و بررسی آثار ادبی، نقد کهن‏الگویی یا اسطوره‏شناختی است که آن خود یکی از متفرعات نقد روان‏شناسی‏ ژرفانگر به‏شمار می‏آید. ‌این نوع رویکرد که بر پایه اندیشه روان‏پزشک سوئیسی، کارل گوستاو یونگ تکوین یافته، به بررسی و تحلیل عناصر ساختاری اسطوره که در روان ناخودآگاه جمعی حضور دارند، می‏پردازد. در نظر یونگ ‌این عناصر نوعی تجربه همگانی است که به گونه‏ای در همه نسل‏ها تکرار می‏شود، و از راه قرار گرفتن

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
شب-یلدا آثار باستانی و ارزش های تاریخی

شب یلدا ،با شعری از حضرت حافظ

بر سر آنم که گر ز دست برآید دست به کاری زنم که غصه سر آید بگذرد این روزگار تلخ تر از زهر بار دگر روزگار چون شکر آید بلبل عاشق تو عمر خواه که آخر باغ شود سبز و شاخ گل به بر آید صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند بر اثر صبر نوبت ظفر آید صالح و طالح متاع خویش نمایند تا چه قبول افتد و چه در نظر آید خلوت دل نیست جای صحبت اضداد دیو چو بیرون رود فرشته درآید بر در ارباب بی‌مروت دنیا چند نشینی که خواجه کی به درآید صحبت حکام ظلمت شب یلداست نور ز خورشید خواه بو که برآید غفلت حافظ در این سراچه عجب نیست هر که به

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
اوستیا آثار باستانی و ارزش های تاریخی

اوستیا بهشت ایران و ایرانیان ،دور مانده از مام میهن

"اوستیا" ﺍﯾﺮﻧﯽﻫﺎ، ﺁﺳﯽﻫﺎ ﯾﺎ ﺁﺱﻫﺎ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺗﺒﺎﺭ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺁﺭﯾﺎﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻗﻔﻘﺎﺯ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺩﺍﺭﻧﺪ . ﺍﯾﺮﻧﯽﻫﺎ ﯾﺎ ﺁﺳﯽﻫﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﺳﺘﯿﺎﯼ ﺷﻤﺎﻟﯽ ( ﺭﻭﺳﯿﻪ) ﻭ ﺍﻭﺳﺘﯿﺎﯼ ﺟﻨﻮﺑﯽ (ﮔﺮﺟﺴﺘﺎﻥ ) ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ « ﺍﯾﺮﻥ» ﯾﺎ « ﺍﯾﺮَﺗّﻪ» میﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻭ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ «ﺍﯾﺮﺳﺘﻮﻥ» ﻣﯽﻧﺎﻣﻨﺪ. « ﺍﯾﺮ» ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺁﺭﯾﺎﯾﯽ ﻭ - ﺗﻪ ﭘﺴﻮﻧﺪ ﺟﻤﻊ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺳﻐﺪﯼ، ﺁﺳﯽ ﻭ ﯾﻐﻨﺎﺑﯽ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﭘﮋﻭﻫﺸﮕﺮﺍﻥ ﺍﻭﺳﺘﯽﻫﺎ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺁﺭﯾﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺗﺒﺎﺭ « ﺳﮑﺎ» ﯾﺎ « ﺳﺮﻣﺘﯽ» ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺳﮑﺎﻫﺎ ﯾﺎ ﺳﺮﻣﺘﯿﺎﻥ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﻮﻣﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ شاهنامه و

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله
111142-236x157-1 حکومت هخامنشیان

تاریخچه (دست اگر از تن بیفتد جنگ با دندان کنیم)

در ادبیاب پارسی یک قطعه ادبی کهن وجود دارد : "دست اگر از تن بیفتد جنگ با دندان کنیم." این قطعه ادبی ریشه ای بس کهن دارد و مربوط میشود به عهد هخامنشیان و دلاوری سردار نامی ایران آریوبرزن که نسل به نسل پس از هخامنشیان در دل ایرانیان غیور نقل شده و امروزه نیز جایگاه خود را در ادب پارسی دارد. جریان این بند از آن قرار است که: پس از حمله اسکندر وقتی در منطقه دربند پارس جنگ میان سپاه اسکندر و سپاه آریوبرزن درگرفت پس از تنش زیاد و دلاوری آریوبرزن عرصه بر این سردار تنگ گشته و یک دست وی در نبرد قطع میشود

شمشاد امیری خراسانی پژوهشگر تاریخ · 10 سال پیش
مطالعه مقاله