
دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی»: بررسی تاریخی، مفهومی و ایدئولوژیک
دوگانهٔ «ایرانی و اَنیرانی» (ērān ud anērān) از مفاهیم بنیادینی است که در دورهٔ باستانی ایران، بهویژه عصر ساسانی، برای تفکیک خودیها از غیرخودیها بهکار میرفت. این اصطلاحات به ترتیب به «ایرانی» (آریایینژاد و مزدیسنا) و «ناایرانی» (غیربومی یا بیگانه، اغلب دشمن سیاسی/دینی) اشاره داشتند . ریشهٔ این دوگانه به گفتمان قومی-مذهبی ساسانی بازمیگردد که در آن هویت ایرانی با دین زرتشتی گره خورده و در برابر بیگانگان تعریف میشد. در این مقاله، با تکیه بر پژوهشهای معتبر (از جمله دانشنامهٔ ایرانیکا و آثار
