چرا گیومرث مشهور بود ؟

گیومرث از نامدارترین چهره‌های اسطوره‌ای ایران است، چون در سنت‌های ایرانی جایگاه بسیار آغازین دارد.

در متون زرتشتی، گیومرث نخستین انسان یا نمونهٔ آغازینِ انسان دانسته می‌شود؛ موجودی که اهورامزدا او را در نبرد کیهانی با اهریمن آفرید. نام او نیز از صورت اوستایی gaya marətan آمده و معنایی نزدیک به «زندگیِ میرا» یا «موجود زندهٔ فانی» دارد.

اما در شاهنامهٔ فردوسی جایگاه او کمی دگرگون می‌شود: گیومرث نخستین شاه جهان است. فردوسی او را کسی معرفی می‌کند که آیین پادشاهی را بنیاد گذاشت، در کوه زندگی می‌کرد، جامه از پوست پلنگ می‌پوشید و سی سال فرمانروایی کرد. در این روایت، انسان‌ها و جانوران فرمان او را می‌پذیرند و او آغازگر زندگی سامان‌یافته و شهریاری است.

گیومرث همچنین به سبب داستان پسرش سیامک مشهور است. سیامک به دست دیوی وابسته به اهریمن کشته می‌شود و سپس هوشنگ، نوهٔ گیومرث، خون او را می‌ستاند. این داستان از نخستین رویارویی‌های خیر و شر در بخش اسطوره‌ای شاهنامه است.

پس اگر خیلی کوتاه بخواهیم بگوییم:

گیومرث مشهور است چون در اسطوره‌های ایرانی نخستین انسان و در شاهنامه نخستین شاه جهان به شمار می‌رود؛ یعنی هم با آغاز آفرینش انسان و هم با آغاز پادشاهی و سامان اجتماعی در سنت ایرانی پیوند دارد.